Leyna Nguyễn và “Vietnamengish”

Tôi mới nghe một buổi phỏng vấn cô xướng ngôn viên / phóng viên Leyna Nguyễn [1]. Có vài chi tiết rất vui và hay, gợi nhớ thời tị nạn cũng như cách phấn đấu để tồn tại và được ghi nhận trên quê hương thứ hai.

Leyna là một phóng viên và xướng ngôn viên có tiếng của Mĩ, từng đoạt giải thưởng Emmy Award 3 lần. Cô từng là phóng viên cho đài truyền hình CBS2  và KCal9 ở Los Angeles suốt 20 năm trời. Trước đó, Leyna là phóng viên cho đài KCREA-TV ở Sacramento (thuộc tập đoàn truyền thông NBC) và xướng ngôn viên cho một đài thuộc tập đoàn CBS. Có thể nói rằng Leyna là một trong những người Việt hiếm hoi có tên tuổi trong hệ thống truyền thông Mĩ đầy cạnh tranh. Trước đây, Leyna cho biết mấy người xướng ngôn viên truyền hình tuyệt đại đa số là nam và da trắng, chứ một người Á châu và nữ giới như cô thì hầu như không có. Sự thành công của Leyna đáng để người Việt chúng ta học hỏi.

Những ngày đầu trên đất Mĩ

Leyna cho biết cô sanh ra ở Đông Hà (Quảng Trị) và đến Mĩ vào năm 1975, và lúc đó cô mới 5 tuổi. Lúc tới Mĩ, gia đình cô được một gia đình nông dân ở Minnesota bảo trợ và sống ở đó một thời gian. Hỏi về kỉ niệm trong thời gian đó, Leyna cho biết cô thấy cuộc sống êm đềm nhưng khá buồn tẻ vì ít tiếp xúc với ai (lúc đó chỉ có 6 gia đình người Việt ở MN) và vì rất ít nhà ở vùng quê; từ nhà này sang nhà kia cách nhau cả cây số. Ăn uống thì hoàn toàn theo cách của người Mĩ, tức rất nhiều … khoai tây và thịt. Leyna nói lúc đó thì “NOnước mắm”. 🙂  

Leyna kể rằng một hôm mẹ cô phát hiện ở phía sau nhà có một loại rau hay thấy ở Việt Nam và có thể nấu canh, thế là bà hái về và nấu một nồi canh ngon ơi là ngon. Ngon đến nổi cả nhà đều lăn ra … ngủ. Đến khi bà bảo trợ về thấy cả gia đình đều ngủ và thấy ở nhà bếp có loại rau mà họ cho là cỏ dại, nên nghĩ là họ bị đầu độc và gọi ngay cho xe cấp cứu chở vào bệnh viện! (Chuyện này làm tôi nhớ chuyên bên Úc, con gái của anh bạn tôi bị giữ lại trường vì thấy dấu cạo gió trên cổ và lầm tưởng là do bạo hành gia đình.)

Phấn đấu và may mắn

Hành trình từ một cô bé 5 tuổi đến một xướng ngôn viên có tiếng không hề dễ dàng chút nào. Leyna nói rằng thời đó (thập niên 1990s), Leyna nói rằng ngay từ hồi còn nhỏ cô ấy không thích chơi game hay xem phim hoạt hình, mà rất thích hình ảnh của người phóng viên. Do đó, ngay từ thời tiểu học cô chỉ xem tin tức và chú ý đến người đọc tin và phóng viên. Lớn lên, theo học ngành truyền thông từ Đại học Webster (St Louis), Leyna quyết tâm theo đuổi sự nghiệp truyền thông. Leyna biết rằng vào ngành này rất khó bởi vì lúc đó tuyệt đại đa số xướng ngôn viên trên đài truyền hình là nam giới gốc da trắng. Nhưng Leyna nói càng biết đó là một khó khăn thì cô càng quyết tâm khắc phục khó khăn.

Khắc phục như thế nào? Hai yếu tố: làm việc hơn người và may mắn. Chưa ra trường nhưng  Leyna đã làm việc cho một số đài truyền hình địa phương dù sự nghiệp chưa ‘lên bệ phóng’. Rồi một hôm, người xướng ngôn viên của đài truyền hình bị bệnh, nên Leyna được chỉ định tạm thời thay thế người đó. Không ngờ lần xuất hiện đó, với sắc diện đẹp và thông minh cùng tài nói năng lưu loát không vấp một chữ nào, Leyna đã thuyết phục được khán giả. Kể từ đó, Leyna bắt đầu nổi tiếng là “như diều gặp gió”. Đó là yếu tố may mắn.

Nhưng may mắn chưa đủ, mà phải phấn đấu hơn người nữa. Leyna cho biết cô muốn chứng minh cho mọi người khác là cô ấy làm việc tốt hơn và nhiều hơn mọi người. Chẳng hạn như Leyna không phải chỉ là xướng ngôn viên, mà còn là một phóng viên xông xáo ngoài ‘trận địa’. Cô chứng minh rằng mình không phải chỉ ngồi ở văn phòng, mà còn lăn lộn ngoài xã hội chuyên đi tường trình những nơi tội phạm, kể cả những chuyện không hay trong cộng đồng người Việt Nam. Không chỉ làm 2 việc cùng một lúc, Leyna còn làm cho 2 đài truyền hình cùng một thời gian, vừa thu hình đài này xong là chạy đi thu hình cho đài khác. Phải phấn đấu và chứng tỏ rằng mình hơn người địa phương để người ta “take me seriously”. Người ta làm 1, mình phải làm gấp 2, thậm chí gấp 3 lần họ. Cái ‘triết lí’ đó rất quan trọng, và tôi cũng hay đề cập với các bạn trẻ tuổi hơn và qua nước ngoài sau này.

Cho đi

Một ‘triết lí’ sống khác của Leyna mà tôi cũng rất tâm đắc là cống hiến hay cho đi. Hãy cho đi và đừng nghĩ đến việc được đền đáp. Thế nhưng qui luật đời lúc nào cũng là cho đi và thụ hưởng vì sự cống hiến. Cô ấy kể rằng có lần về quê nhà ở Quảng Trị và thấy một lớp học miền quê không có cầu tiêu, cô mới chợt nhận ra nếu gia đình cô ấy không đi Mĩ thì cô đã là một học sinh ở trường này với điều kiện sống như thế. Về Mĩ, Leyna tiết kiệm tiền và sau này thành lập quĩ từ thiện để giúp quê nhà.

Hiện nay, Leyna có một kênh dạy tiếng Anh rất hay và được nhiều người theo dõi [2]. Tôi mới phát hiện ra kênh này và rất thích. Thích cách hướng dẫn ‘down to earth’, vui tươi, nhưng chuyên nghiệp. Thích nhứt là cách phát âm rất chuẩn mực nhưng vẫn mang âm hưởng Việt Nam. Ui, tôi thích giọng này ghê. Tôi tạm gọi tiếng Anh theo phong cách của Leyna Nguyễn là “Vietnamenglish”. Tôi chắc là thiên vị nhưng vẫn nói ra: Vietnamenglish hay hơn ‘Singlish’ :).

Có lẽ các bạn ngạc nhiên sao tôi bỏ ra cả 30 phút để viết cái note này. Dễ hiểu thôi: tôi thấy những ‘triết lí’ sống và làm việc của Leyna Nguyễn y chang với những trải nghiệm của mình,  và nghe Leyna kể chuyện tôi liên tưởng đến những ngày đầu mình mới tới Úc. Thôi thì tôi mời các bạn nghe qua câu chuyện của Leyna Nguyễn và tiếng Anh Vietnamenglish.

_____

[1] https://www.youtube.com/watch?v=skXNSRhuVbg

[2] https://www.youtube.com/c/LeynaNguyen

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s