Tag Archives: Hoàng Sa

Giới thiệu sách quan trọng: "Vietnam, Territoriality and the South China Sea"

Tôi hân hạnh giới thiệu một cuốn sách rất quan trọng liên quan đến chủ quyền Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam. Sách có tựa đề là “Vietnam, Territoriality and the South China Sea” (1) của tác giả Hàn Nguyên Nguyễn Nhã, với biên tập và dịch thuật của Lâm Vĩnh Thế. Sách được nhà xuất bản Routledge xuất bản vào tháng 10 năm nay (2018).

Tác giả Tiến sĩ Nguyễn Nhã

Tiến sĩ Nguyễn Nhã là một trong những nhà nghiên cứu về Hoàng Sa – Trường Sa, với những đóng góp bền bĩ suốt hơn 50 năm. Nguyên là một nhà giáo, ngay từ những năm trước năm 1975, ông đã có những bài khảo cứu về Hoàng Sa và Trường Sa công bố trên tập san Sử Địa ở Sài Gòn. Sau 1975, ông vẫn miệt mài và thầm lặng nghiên cứu về chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Một trong những thành quả khảo cứu đó là quyển sách “Những bằng chứng về chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa” do Nhà xuất bản Giáo Dục phát hành vào năm 2013. Cuốn sách khảo cứu đó được đánh giá rất cao của giới sử học ‘cung đình’ và giới sử học chuyên nghiệp. Giáo sư Phan Huy Lê, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, viết rằng “Đây là công trình nghiên cứu khoa học nghiêm túc, dựa trên những tư liệu phong phú, chứng cứ và lập luận rất khách quan. Tôi tin rằng cuốn sách sẽ đáp ứng được yêu cầu nghiên cứu, tìm hiểu của nhân dân, nhất là thế hệ trẻ. Tôi cũng hy vọng từ cuốn sách này, nội dung về chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa sẽ được đưa vào trong sách giáo khoa lịch sử các trường phổ thông”.

Tôi không rõ cuốn sách đã được đưa vào chương trình sử học cho học sinh trung học hay chưa, nhưng cuốn sách đã được biên soạn và dịch sang tiếng Anh dưới tựa đề “Vietnam, Territoriality and the South China Sea“. Dịch giả và người biên tập là Lâm Vĩnh Thế, cũng là một nhà khảo cứu, một cựu giáo sư trung học ở miền Nam trước năm 1975, nhưng đã định cư ở Canada sau 1975. Tôi gọi ông là một nhà “Nam Kì Học”, vì những bài khảo cứu của ông về văn hóa và văn minh miệt vườn Nam Bộ đã giúp tôi học rất nhiều về vùng đất mà mình được sanh ra và trưởng thành. Đến nay, dù ở tuổi 70 (tôi đoán vậy), nhưng ông vẫn mệt mài làm việc và giúp cho ra đời cuốn sách này trên trường học thuật phương Tây. Đó là một đóng góp rất lớn và rất có ý nghĩa cho nỗ lực tranh đấu về chủ quyền biển đảo của dân tộc.

Đối với người Việt Nam, quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là thuộc chủ quyền Việt Nam. Đó không phải là một lời nói suông (theo kiểu cách nói của các viên phát ngôn ngoại giao của nhà cầm quyền) mà là một thực tế lịch sử. Thực tế lịch sử là sự định cư của người Việt trên hai quần đảo đó, là những chứng từ về quá trình định cư, những chứng từ về pháp lí, và sự ghi nhận của các nhà truyền giáo và thương lái Âu châu vào các thế kỉ trước. Những chứng từ cổ nhất có thể tìm thấy trong Phủ Biên Tập Lục của Lê Quý Đôn biên soạn vào năm 1776, có những tư liệu thời các chúa Nguyễn. Các sử gia triều Nguyễn dựa vào đó vẽ các bản đồ đi kèm theo những mô tả khá chi tiết về địa lí và địa dư của hai quần đảo lúc đó thuộc Phủ Quảng Ngãi. Trong tờ báo của Á châu hội của người Anh tại Bengale có bài viết của linh mục Tabert về Hoàng Sa như là những bãi đá ngầm bất tiện cho thuyền bè qua lại, nhưng vua Gia Long và tùy tùng đã ra đó cấm cờ như là một tuyên bố chủ quyền của Việt Nam mà có lẽ chẳng ai muốn tranh chấp với Việt Nam:

Although this kind of archipalego presents nothing but rocks and great depths which promises more inconveniences than advantages, the king Gia Long thought he had increased his dominations by this sort addition. In 1816, he went with solemnity to plant his flag and take formal possession of these rocks, which it is not likely anybody will dispute with Vietnam” (Journal of the Asiatic Society of Bengal, Vol VI, page 745).

Một số bài báo sau đó của các tác giả người Âu châu cũng viết về chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Năm 1849, [tập san] Journal of the Geographical Society of London công bố một bài dài về Hoàng Sa.

Chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo vẫn được tiếp tục duy trì và nâng cao trong thời Pháp thuộc và Việt Nam Cộng Hòa trước 1975. Khi người Pháp thiết lập hệ thống cai trị ở Việt Nam, họ đã nhân danh Việt Nam quản lí hai quần đảo HS – TS. Nhưng sự việc phức tạp khi năm 1958, cựu thủ tướng bắc Việt Nam là Phạm Văn Đồng gửi công hàm cho cựu thủ tướng Tàu cộng là Chu Ân “tán thành” và “tôn trọng” “bản tuyên bố ngày 4 tháng 9 năm 1958 của Chính phủ nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa quyết định về hải phận 12 hải lý của Trung Quốc.” Tuy nhiên, trong thời Việt Nam Cộng Hòa đệ nhất và đệ nhị, dù trong thời chiến tranh ác liệt, nhưng chính quyền vẫn quan tâm đến chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo này. Chính quyền thời đó đã thiết lập bộ máy hành chánh để quản lí và bảo vệ HS – TS. Đã có những nghiên cứu khí tượng học và khai thác tài nguyên ở Hoàng Sa. Năm 1974, trong một trận hải chiến có thể nói là oanh liệt với sự hi sinh của 50 lính hải quân VNCH, Hoàng Sa đã rơi vào tay Tàu cộng. Rất nhiều nỗ lực ngoại giao của VNCH sau khi biến cố 1974 xảy ra, và những văn bản đó vẫn còn. Năm 1988, Tàu cộng lại tiếp tục tấn công, giết chết 64 lính công binh Việt Nam, và chiếm một phần Trường Sa. Những diễn biến sau đó và những hành động xâm lấn và củng cố của Tàu cộng là những trang sử buồn của dân tộc.

Trong bối cảnh hiện nay, cuốn sách “Vietnam, Territoriality and the South China Sea” của Nguyễn Nhã và Lâm Vĩnh Thế là một sự nhắc nhớ rằng chúng ta không được quên Hoàng Sa và Trường Sa. Cuốn sách là một nỗ lực nhằm hệ thống hóa những dữ liệu lịch sử, những chứng từ pháp lí, và dữ liệu kĩ thuật để chỉ ra rằng Hoàng Sa và Trường Sa là thuộc chủ quyền Việt Nam. Sách chỉ có 190 trang, gồm 7 chương như sau:

  • Dẫn nhập

  • Dữ liệu lịch sử

  • Chứng từ pháp lí

  • Dữ liệu khoa học và kĩ thuật

  • Chủ quyền liên tục của Việt Nam

  • Chủ quyền của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế

  • Kết luận

Có vẻ nhà xuất bản Routledge nhận thức được rằng nội dung sách mang tính “tế nhị”. Trong lời dẫn nhập, họ viết “The book touches on a very sensitive, topical issue of international importance with wide-ranging and serious consequences.” Nhưng trong môi trường học thuật, thì đây là một đóng góp quan trọng từ phía Việt Nam cho cộng đồng học thuật quốc tế.

Cho đến nay, chúng ta phải nhìn nhận một thực tế là những chứng từ về Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam ít khi được công bố trên các diễn đàn khoa học quốc tế. Rất rất nhiều những bài báo tiếng Việt về chủ đề này khó mà xuất hiện trên các tập san khoa học vì nội dung còn hạn chế, văn phong cảm tính, và cách trình bày chưa đạt qui chuẩn khoa học. Hệ quả là hầu hết những ‘nghiên cứu’ đó chỉ lưu truyền trên báo chí phổ thông hay tạp chí khoa học tiếng Việt. Ngược lại, điểm qua những tập san về khoa học xã hội xuất bản bằng tiếng Anh thì các bài báo và công trình nghiên cứu của các nhà khoa học Tàu cộng rất nhiều và hầu như ‘áp đảo’ những bài của Việt Nam. Dù có thể chúng ta không đồng ý với quan điểm của họ, nhưng phải ghi nhận rằng giới khoa học Tàu đã biết chọn diễn đàn để lên tiếng. Do đó, khi nói đến Hoàng Sa và Trường Sa, các học giả nước ngoài chỉ quen với quan điểm của giới khoa học Tàu cộng hơn là của phía Việt Nam.

Đã đến lúc chúng ta nên giảm những “mẹ hát con khen hay” (ta nói cho ta nghe), mà nên vươn ra trường khoa học quốc tế và đối thoại với giới khoa học phương Tây. tác giả Nguyễn Nhã là một trong những người đi tiên phong trong việc vươn ra trường khoa học quốc tế qua việc xuất bản cuốn sách khảo cứu bằng tiếng Anh này. Dù cuốn sách vẫn chưa phải là một “peer reviewed publication”, nhưng những chứng từ thực tế trong sách sẽ giúp cho các nhà khoa học phương Tây nhận ra một thực tế khác, một thực tế có thể thuyết phục hơn là những tuyên truyền núp bóng khoa học của giới khoa học Tàu.

Có lẽ cuốn sách cũng giúp cho độc giả phương Tây (ngoài khoa học) hiểu hơn về chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng Sa và trường Sa. Những thông tin trong sách giúp cho họ và người Tàu biết và hiểu được tại sao người Việt Nam chính gốc (để phân biệt với người Việt Nam làm việc cho kẻ thù) sẽ không bao giờ từ bỏ chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo đó. Đối với người Việt Nam, Hoàng Sa và Trường Sa là máu, là thịt của đất nước. Ngày nào hai quần đảo đó còn trong tay kẻ thù, ngày đó người Việt Nam không ngủ yên và không hạnh phúc.

Đối với người Việt, quyển sách “Vietnam, Territoriality and the South China Sea” là một nguồn tham khảo quí báu để thế hệ sau hiểu hơn về những nỗ lực của các bận tiền nhân khẳng định chủ quyền và bảo vệ hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Các sinh viên, nghiên cứu sinh Việt Nam ở nước ngoài bây giờ đã có một tập tài liệu có giá trị làm tài liệu tham khảo, và để chia xẻ với các đồng nghiệp quốc tế. Cuốn sách, do đó, nên có mặt trong tủ sách của tất cả gia đình người Việt trên khắp thế giới. Cuốn sách dù chưa được báo chí Việt Nam nhắc đến, nhưng tôi rất hân hạnh giới thiệu đến các bạn.

—-

(1) https://www.routledge.com/Vietnam-Territoriality-and-the-South-China-Sea-Paracel-and-Spratly-Islands/Nguyen-Nha-Lam/p/book/9781138321182

Điểm sách “Gạc Ma: vòng tròn bất tử”

Cuốn sách 327 trang này đã bị ngưng phát hành và lại được phát hành. Nhưng tôi được tặng một bản mà một bạn đọc mới mua từ Việt Nam. Sách bị cấm càng làm tôi tò mò đọc ngay. Thật khó nói sao cho “phải đạo” về cuốn sách này. Có thể xem cuốn sách là một đóng góp cho một trang sử bị bỏ quên ở Việt Nam, nhưng hình như sự đóng góp chưa trọn vẹn.

Nội dung của sách thực chất là một sưu tập những tài liệu về cuộc thảm sát Gạc Ma (còn gọi là Bãi Johnson). Cuộc thảm sát xảy ra vào ngày 14/3/1988, tức là 30 năm trước. Thủ phạm là lính hải quân Tàu cộng, và nạn nhân lá lính hải quân Việt Nam (thật ra, họ là lính công binh — theo phía Việt Nam nói). Hậu quả là 64 lính công binh Việt Nam bị thảm sát dưới họng súng của Tàu cộng. Và, hậu quả nghiêm trọng hơn là Việt Nam đã mất đảo Gạc Ma về tay Tàu cộng.

Trong số 64 người bị tử vong, đa số là người miền Trung và Bắc. Nhìn vào danh sách 64 người tử vong, có 14 người quê Quảng Bình, 11 Nghệ An – Hà Tĩnh, 9 Thái Bình, 9 Đà Nẵng, 6 Thanh Hóa, 3 Hải Phòng, 3 Nam Định, 2 Khánh Hòa, 2 Phú Yên, 1 Hà Nội, 1 Hà Nam, 1 Quảng Nam, 1 Quảng Trị. Không có người nào từ miền Nam. Thân xác của họ cho đến ngày nay vẫn còn nằm dưới đáy biển, vì Tàu cộng không cho phép phía Việt Nam đến vớt lên.

Lính Việt Nam có bắn trả hay nổ súng trước? Đây là một câu hỏi quan trọng, vì trả lời được câu hỏi này nó giúp chúng ta đánh giá đúng hơn về sự hi sinh của 64 người lính công binh (hay hải quân). Ấy vậy mà câu hỏi đơn giản này xem ra khó trả lời:

  • Trả lời phỏng vấn trên RFA, ông Nguyễn Văn Thống, một người lính sống sót sau vụ thảm sát Gạc Ma cho biết có lệnh trên là “bất kì giá nào cũng không được nổ súng” (RFA, 13/3/2015).
  • Theo tài liệu của phía Việt Nam thì lính Việt Nam được lệnh không được nổ súng trước sự khiêu khích của Tàu cộng. Mới đây, lại có thêm tin đồn là lệnh rằng “không được nổ súng trước“, chứ không phải “không được nổ súng.” Nhưng theo tài liệu của CIA thì phía Việt Nam nổ súng trước (1).
  • Tuy nhiên, một báo cáo của CIA gửi về cho Bộ Ngoại giao Mĩ thì cho phía Việt Nam đã nổ súng trước. Tuy nhiên, báo cáo này không đáng tin cậy vì có vẻ viết theo kịch bản và ngôn ngữ của Bộ ngoại giao Tàu cộng. Do đó, chúng ta có thể nói rẳng, nếu có nổ súng, thì Việt Nam không nổ súng trước.

Rất có thể phía Việt Nam không có hành động vũ trang nào đáng kể trong cuộc chạm trán với Tàu cộng. Nếu xem đoạn video được công bố trên mạng, chúng ta dễ dàng thấy lính Việt Nam không hề có một hành động nào chống trả; ngược lại lính Tàu cộng nả đạn vào lính Việt Nam một cách xối xả. Phía Việt Nam chỉ giăng tay nhau chịu chết. Nhật kí của một người tham gia cuộc chiến mô tả như sau (trích):

8:05 Địch bắt đầu bắn vào tàu 604, 605, 505

8:25 Tàu 605 bốc cháy, 604 chìm

8:58 Địch bắn lần 2

9:30 Kết thúc bắn

Không có một dòng nào mô tả phe ta nổ súng bắn trả hay chiến đấu chống lại lính Tàu cộng. Do đó, rất có thể là phía Việt Nam không có nổ súng. Và, đây đúng là một cuộc thảm sát, chứ chưa hẳn là một cuộc chiến tự vệ.

Sau khi sự việc xảy ra, ngày 16/3/1988, Bộ chính trị đảng họp. Sau khi nghe báo cáo tình hình, ông Nguyễn Cơ Thạch (lúc đó là Bộ trưởng Ngoại giao) “đã đứng lên đập bàn hết sức giận dữ và đại ý: nó đang không có gì, anh lại tạo cho nó chỗ đứng ở Trường Sa, làm thay đổi hẳn bàn cờ chiến lược, hình thành thế xôi đỗ rất nguy hiểm.” (2) Chữ ‘anh’ ở đây là đề cập đến ông Lê Đức Anh (lúc đó là Bộ trưởng Quốc phòng). Trong Bộ chính trị, không ai [kể cả ông Nguyễn Văn Linh] lên tiếng ủng hộ ông Thạch.

Tóm lại, có nhiều chứng cứ cho thấy lính Việt Nam không hề bắn trả Tàu cộng. Họ đứng thành vòng tròn chịu sự thảm sát bằng họng súng của Tàu cộng. Có đoạn video chỉ ra điều này. Ấy vậy mà trong sách, Lời nói đầu viết rằng cuốn sách là một tôn vinh “những cán bộ, chiến sĩ Hải quân Nhân dân Việt Nam anh hùng đã dũng cảm chiến đấu, anh dũng hy sinh bảo vệ chủ quyền …” Đó là một văn phong khá tiêu biểu trong các sách sử Việt Nam ngày nay.

Văn phong trong sách, có lẽ vì là báo đại chúng, đều dễ đọc. Tuy nhiên, với tôi thì nhiều bài viết và cách dùng chữ rất nặng về cảm tính. Những câu chuyện tình, những lá thư mà những người lính viết về cho gia đình, cùng những kỉ niệm và kỉ vật có thể gây xúc động cho độc giả. Những tiêu đề như Nén lặng những nỗi đau, hạnh phúc ngắn ngủi, nỗi đau người ở lại, lòng biển anh nằm, quặn đau lòng mẹ, máu đổ cuộc chiến giữ cờ, tìm nhau trong biển máu, v.v. rất dễ gây cảm xúc ở người đọc và nó có vẻ không hẳn thích hợp cho một loại sách mang tính sử liệu.

Thật ra, cuốn sách là một dạng ‘documentation’, tức là hệ thống hóa những bài báo và thông tin đã được công bố trên các phương tiện truyền thông trước đây. Các thông tin này được sắp xếp theo 4 chương sách với những tiêu đề như Tháng Ba Bi Tráng, Nén Lặng Những Nỗi Đau, Kí Ức Người Lính Gạc Ma và Cuộc Đời Hậu Chiến, và Sự Thật Lịch Sử Không Thể Lãng Quên. Mỗi một chương là tập hợp một số bài viết đã đăng trên báo chí trước đây. Có chương thuật lại, qua hồi ức của những người lính còn sống sót, về quá trình và sự kiện dẫn đến cuộc thảm sát. Tuy nhiên, sách sử Việt Nam thì không có một dòng nào viết về sự kiện lịch sử tang thương này (3). Do đó, sự ra đời của một sưu tập trong “Gạc Ma: Vòng Tròn Bất Tử” là một nỗ lực đáng được ghi nhận.

Tuy nhiên, đối với những ai từng theo dõi và quan tâm đến cuộc thảm sát Gạc Ma thì sách không có nhiều thông tin mới. Thật ra, có thể nói rằng thông tin có phần khiếm diện. Trong phần “Thư tịch” (trang 244 đến 301) có liệt kê một loạt văn bản cổ và kim, trong và ngoài nước, nhằm chứng minh chủ quyền của Việt Nam đối với Gạc Ma (mà có lẽ đối với người Việt chúng ta chẳng có gì phải tranh cãi). Trong sách, hoàn toàn không thấy một dòng chữ nào đề cập đến chủ quyền của chính quyền Việt Nam Cộng Hòa đối với hai quần đảo Trường Sa (mà Gạc Ma là một phần) và Hoàng Sa thời trước 1975. Không hề ghi nhận những tuyên ngôn của Bộ ngoại giao VNCH, không có một dòng nào nói về Hoàng Sa và Trường Sa như là hai đơn vị hành chánh chính thức của VNCH. Sự thiếu sót này quả là khó hiểu, và nó làm suy giảm giá trị thật của cuốn sách.

Cuộc thảm sát và chiếm đóng Gạc Ma phải được đặt trong bối cảnh chung về tham vọng của Tàu cộng. Tham vọng đó xuất hiện từ những 60 năm trước. Năm 1958, Mao Trạch Đông từng tuyên bố rằng Thái Bình Dương chỉ bình yên khi nào Tàu cộng làm chủ được vùng biển này (“Now the Pacific Ocean is not peaceful. It can only be peaceful when we take it over.”, trích từ The Unknown Story MAO). Nhưng cuốn sách này chưa đặt cuộc thảm sát trong bối cảnh đó.

Tóm lại, “Gạc Ma: vòng tròn bất tử” là một tập hợp những bài báo trong quá khứ về cuộc thảm sát 64 lính Việt Nam xảy ra vào ngày 14/3/1988. Sách còn có một thư mục khiêm tốn về một số chứng cứ liên quan đến chủ quyền của Việt Nam trên Quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa, nhưng hoàn toàn trống vắng các tư liệu và sử liệu của chính quyền VNCH về chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Cuốn sách là một bổ sung cho những trang sử Việt Nam cận đại bị cố tình quên lãng, nhưng về đóng góp cho học thuật thì còn nhiều hạn chế.

===

(1) https://www.voatiengviet.com/a/cia-vietnam-no-sung-truoc-trong-tran-gac-ma/3765951.html

(2) https://nhatbaovanhoa.com/a928/can-canh-gac-ma-nguyen-co-thach-dung-len-dap-ban-mang-le-duc-anh-nguyen-van-linh-do-muoi

(3) https://news.zing.vn/khong-co-chu-gac-ma-nao-trong-sach-giao-khoa-post632872.html