“Gia tài của mẹ là nước Việt buồn”

Mấy ngày qua thấy bạn bè nhắc đến ca khúc “Gia tài của mẹ”, nhưng mãi đến hôm nay tôi mới biết nguồn cơn. Cái note này thuật lại một câu chuyện thú vị về số phận của ca khúc đó trước 1975. Theo tôi, cái chế độ kiểm duyệt văn nghệ kiểu Mao-ít ở Việt Nam đã quá xưa rồi, nên bỏ đi, để nhà cầm quyền có thể ngẩng cao đầu nói câu “hoà giải dân tộc”.

Ca khúc “Gia tài của mẹ” là một trong những ‘bài tủ’ của thế hệ tôi thời trước 1975. Ca khúc được viết chắc vào năm 1965 hay 1966 trong loạt “Ca Khúc Da Vàng”. Trong đó, có những ca khúc như Nước mắt cho quê hương, Đồng dao hoà bình, Ta thấy gì đêm nay, Chờ nhìn quê hương sáng chói, và đặc biệt là Gia tài của mẹ. Bởi vậy, khi đọc review thấy phim gì mới về Trịnh Công Sơn không có đề cập đến Ca Khúc Da Vàng làm nhiều người thế hệ tôi không mặn mà mấy.

Hồi đó (thập niên 1980) mà có được CD này là quí lắm. Đây là CD “Ca Khúc Da Vàng” được hoà âm, phối khí lại hiện đại hơn và phát hành ở hải ngoại.

Ca khúc Gia tài của mẹ rất dễ hát. Giai điệu đơn giản. Lời ca rất dễ nhớ, dễ thấm vào thanh niên có suy tư về hiện tình đất nước. Chính vì thế mà ca khúc này thường được trình diễn trong các buổi picnic và … biểu tình.

Nhưng Gia tài của mẹ còn là một ca khúc mà giới tâm lí chiến VNCH sử dụng để chiêu hồi lính Bắc Việt. Theo một sĩ quan tình báo VNCH, trước đây giới tâm lí chiến đã cho trực thăng phát thanh ca khúc Gia tài của mẹ với tiếng hát Khánh Ly nhắm thẳng vào lính Bắc Việt dọc đường mòn HCM.

Vẫn theo viên sĩ quan tình báo, Trịnh Công Sơn trong một lần phỏng vấn đã nói với ông rằng:

“Tôi không kêu gọi họ buông súng hay mang súng trở về như Bộ Chiêu hồi, nhưng tôi đã làm việc ấy một cách tế nhị và rất thâm trầm như bài ‘Lại cần với nhau’ với lời nhạc ‘… đừng bỏ tôi… đừng bỏ tôi… đi hai mươi năm qua… còn gì cho anh… còn gì cho tôi… không còn gì… không còn gì… còn lại chiến tranh… hai mươi năm chinh chiến mẹ ngủ không yên…’ Và còn nhiều nữa, tôi đã nói thẳng với họ hãy vượt mọi trấn áp, từ bỏ rừng núi… mà trở về cùng với dân tộc đang chịu quá nhiều đoạ đầy thống khổ như bài ‘Nối vòng tay lớn’ với câu kết luận ‘Vượt thác cheo leo… hay ta vượt đèo… từ quê nghèo lên phố lớn… nắm tay nối liền biển xanh sông gấm… nối vòng tay lớn…’ Tôi đã nói chuyện với họ như bằng hữu, như anh em chứ không phải như ông Bộ trưởng Chiêu hồi.

Phương cách của tôi theo tôi nghĩ có thể thích hợp và được họ vui vẻ chấp nhận và lĩnh hội hơn. Tôi thương yêu và kính trọng họ thật, với tình người thật, với tinh thần ruột thịt thật và muốn trải với họ chút tâm sự thật. Tôi có thể bị công an, bị chính ông kết tội nhưng đó là sự thật tôi không giấu giếm. Cũng bằng cách này, tôi đã gióng lên tiếng chuông cảnh tỉnh cho những giới chức chỉ đạo chiến tranh của bên này và cả bên kia.” (trích từ talawas [1]).

Nếu câu nói trên được thuật lại chính xác thì Trịnh Công Sơn viết Gia tài của mẹ hay những ca khúc khác trong Ca Khúc Da Vàng là có nghĩ đến mấy người bộ đội miền Bắc. Rất có thể vì thế mà mấy người nắm quyền kiểm duyệt văn hoá ngày nay cảm thấy ‘dị ứng’ với ca khúc nổi tiếng này?

Chế độ kiểm duyệt văn hoá, kể cả âm nhạc, theo cách chúng ta thấy ở Việt Nam ngày nay thật ra bắt nguồn từ bên Tàu sau khi Mao Trạch Đông cướp chánh quyền thành công. Quan điểm của Mao là đảng cộng sản China phải đóng vai trò vừa là người thầy, vừa là người kiểm soát đời sống văn hoá của người dân. Trong vai trò người thầy, đảng phải ‘giáo dục’ những gì họ xem là lẽ phải và những gì họ đánh giá là sai trái. Trong vai trò của kiểm soát viên, đảng giữ quyền cho phép cái gì được lưu hành và cái gì cần phải cấm đoán. Trước sự xâm nhập của nhạc phương Tây vào đời sống văn hoá của giới có học, Mao tuyên bố rằng cần phải ‘khoa học hoá’ âm nhạc truyền thống, và  đồng thời lọc bỏ những ‘cặn bã’ trong âm nhạc phương Tây hay chịu ảnh hưởng phương Tây. Nhà cầm quyền miền Bắc Việt Nam, không ngạc nhiên, cũng học theo cách làm đó.

Nhìn bao quát như vậy để chúng ta không ngạc nhiên trước sự kiểm duyệt âm nhạc sau 1975 ở miền Nam. Thoạt đầu, người ta rất ngạc nhiên là nhà cầm quyền mới có hẳn một danh sách những cuốn sách nào và những ca khúc nào hay những tác giả nào được lưu hành hay không được lưu hành. Mấy người từ miền ngoài mới vào và những người miền Nam mới từ trong rừng ra đánh giá rất thấp văn hoá – văn nghệ miền Nam. Họ xem nền văn nghệ miền Nam là quảng bá lối sống phương Tây, là sùng bái đồng tiền, là cổ suý cho lối sống truỵ lạc dâm ô, là phi nhân tính, v.v. (danh sách các tính từ rất dài). Một phong trào tiêu diệt ‘tàn dư văn hoá Mĩ nguỵ’ được phát động. Đó là chuyện của 4 thập niên trước.

Thời gian gần đây, hình như nhà cầm quyền văn hoá đã dần dần nhận thức được rằng những cáo buộc hấp tấp và hồ đồ trước đây là sai lầm. Việt Nam ngày nay đã dần dần ‘hội nhập’ quốc tế, và giới có học đã tiếp xúc được với những giá trị văn hoá và nhân văn mà miền Nam đã tiếp nhận 50 năm truóc. Người ta đã nhận ra rằng những Võ Phiến, Mai Thảo, Thanh Tâm Tuyền, Tô Thuỳ Yên, Du Tử Lê, Dương Nghiễm Mậu, Phạm Duy, Lam Phương, Trần Thiện Thanh, Vũ Thành An, Phạm Đình Chương, Từ Công Phụng, Chế Linh, v.v. (danh sách rất dài) không phải là ‘phản động’ mà là những tài năng đáng trân quí, những ‘tài sản quốc gia’ của Việt Nam. Vậy là người ta cho lưu hành một số ca khúc (và tác phẩm văn học nghệ thuật trước 1975), và giới trẻ đã bắt đầu tiếp xúc với những tác phẩm của các vị đó.

Ca khúc “Gia tài của mẹ” chỉ là một trong những di sản quí báu của nền văn nghệ miền Nam (làm ơn bỏ chữ ‘đô thị’ nghen) trước 1975. Đó là một ca khúc được viết ra trong một thời kì biến động lịch sử theo cái nhìn của Trịnh Công Sơn. Cái nhìn của ông ấy rằng cuộc xung đột võ trang Nam – Bắc là một cuộc ‘nội chiến’; rằng những tuyên truyền biện minh cho cuộc chiến là dối trá (nên mới có câu “Dạy cho con tiếng nói thật thà”); rằng sự du nhập của những chủ thuyết Tây – Tàu là “lai căn”, và những kẻ du nhập đó là “một bọn lai căn”; rằng bọn lai căn đó đã làm cho “ruộng đồng khô khan” và “nhà cháy từng ngàn”, hay nói chung là “một nước Việt buồn”. Nhà cầm quyền có thể đồng ý hay không đồng ý với cảm nhận của ông ấy, nhưng ông ấy có quyền viết ra những cảm nhận đó, và giới trẻ có quyền biết được thế hệ cha anh nghĩ gì về cuộc chiến.

Riêng cá nhân tôi thì đồng ý với Trịnh Công Sơn về những ý tưởng trong ca khúc “Gia tài của mẹ”. Hãy nhìn vào cái gia tài đó sau cuộc chiến: lòng người li tán; một nhóm thiểu số ăn trên ngồi trốc xem người dân chẳng ra gì; sự thật lịch sử bị biến dạng; công lí là một điều xa xỉ; tài nguyên để lại cho con cháu đời sau thì càng ngày càng cạn kiệt; và người Việt vẫn bỏ nước ra đi và chết thảm. Với hiện trạng đó, nếu không gọi một “nước Việt buồn” thì gọi là gì? Trịnh Công Sơn đã đúng.

_____

[1] http://www.talawas.org/talaDB/showFile.php?res=12753&rb=0206#anm1

Tóm tắt các nghiên cứu được trao giải thưởng Alexandre Yersin 2022

Năm nay (2022), Hội đồng Khoa học của Helvietmed đã chọn được 7 công trình nghiên cứu để trao giải thưởng “Alexandre Yersin Award for Outstanding Medical Publication“. Dưới đây là tóm tắt các nghiên cứu đó để công chúng (ngoài khoa học) và báo chí có thể hiểu ý nghĩa.

Đặng Quang Vinh, et al. Intracytoplasmic sperm injection versus conventional in-vitro fertilisation in couples with infertility in whom the male partner has normal total sperm count and motility: an open-label, randomised controlled trial. Lancet 2021; 397(10284):1554-1563.

Tiêm tinh trùng vào bào tương của noãn (tên tiếng Anh là Intracytoplasmic sperm injection và viết tắt  ICSI) và thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) là hai phương pháp được sử dụng trong thụ tinh nhân tạo. Trong thời gian gần đây, nhiều trung tâm trên thế giới đang có xu hướng sử dụng ICSI ngày càng nhiều.

Công trình thử nghiệm lâm sàng đối chứng ngẫu nhiên này có mục đích so sánh tỉ lệ sanh con sống sót (viết tắt là “sanh sống”) giữa phương pháp ICSI và IVF. Kết quả cho thấy tỉ lệ sanh sống giữa hai phương pháp không khác nhau. Kết quả nghiên cứu, được công bố trên một trong những tập san y khoa số 1 trên thế giới, là một “chất vấn” xu hướng sử dụng ICSI trên thế giới, và có thể sẽ gây tác động trong chuyên ngành ở qui mô toàn cầu. 

Vương Thị Ngọc Lan, et al. In-vitro maturation of oocytes versus conventional IVF in women with infertility and a high antral follicle count: a randomized non-inferiority controlled trial. Human Reproduction 2020;35:2537-2547.

Nuôi noãn trưởng thành (IVM) là một kỹ thuật thay thế IVF dành cho nhóm phụ nữ có nhiều nang noãn trên buồng trứng. Lợi điểm chính của IVM so với IVF là không cần phải tiêm nhiều thuốc kích thích buồng trứng, an toàn, đơn giản hơn và giảm được chi phí điều trị cho các cặp vợ chồng hiếm muộn. Trong IVM, các bác sĩ chọc hút thu nhận noãn từ những nang noãn nhỏ, nuôi trưởng thành noãn bên ngoài cơ thể, sau đó thụ tinh với tinh trùng để tạo phôi.

Chúng tôi cùng nhóm nghiên cứu ở Bỉ (Free University of Brussels) phát triển kỹ thuật CAPA-IVM. Để chứng minh hiệu quả của qui trình CAPA-IVM, chúng tôi thực hiện thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên lớn so sánh kết quả thai kỳ và kết quả sơ sinh giữa kỹ thuật CAPA-IVM và IVF  trên các phụ nữ có nhiều nang noãn nhỏ trên buồng trứng tại Việt Nam. Kết quả cho thấy kết quả thai kỳ và trẻ sơ sinh sau chuyển phôi từ kỹ thuật CAPA-IVM không thua kém so với IVF.

Kết quả chính của nghiên cứu được công bố trên Human Reproduction là tập san uy tín nhất của ngành Hỗ trợ sinh sản. Chúng tôi cũng đã báo cáo kết quả này tại nhiều hội nghị chuyên ngành khu vực và quốc tế. Sau khi kết quả này công bố, nhiều nước trên thế giới đã bắt đầu triển khai kỹ thuật CAPA-IVM.

Hoàng Khương Duy, et al. Mechanography assessment of fall risk in older adults:the Vietnam Osteoporosis Study. Journal of Cachexia, Sarcopenia and Muscle 2021;12:1161-1167.

Ở người cao tuổi, té ngã là một vấn đề y tế quan trọng vì té ngã có thể làm cho bệnh nhân bị gãy xương, mắc các biến chứng nguy hiểm, thậm chí tử vong.  Công trình nghiên cứu này có mục tiêu là tiên lượng nguy cơ té ngã ở người trên 40 tuổi. Công trình nghiên cứu này nằm trong Dự án Vietnam Osteoporosis Study (VOS) và được thiết kế như là một “mô hình đoàn hệ”, với 600 người được theo dõi trong 2 năm. Các nhà nghiên cứu dùng công nghệ “Jumping mechanography” để đo lường vận tốc nhảy, mức độ thăng bằng, và nhiều chỉ số cơ học khác cho mỗi cá nhân. Họ phát hiện rằng những người có vận tốc nhảy thấp là những người dễ bị té ngã. Nghiên cứu này là một cách tân trong công nghệ đánh giá té ngã và kết quả có thể giúp cho việc tầm soát người có nguy cơ té ngã cao. Kết quả nghiên cứu được công bố trên một tập san hàng đầu trong chuyên ngành nội khoa và lão khoa. 

Nguyễn Lâm Vương, et al. Combination of inflammatory and vascular markers in the febrile phase of dengue is associated with more severe outcomes. eLife 2021 Jun 22;10:e67460.

Sốt xuất huyết là một bệnh truyền nhiễm khá nguy hiểm do virus Dengue gây ra, và muỗi là con vật truyền virus Dengue từ người sang người. Bệnh nhân sốt xuất huyết do virus Dengue có diễn biến khó tiên lượng. Do đó, tiên đoán sớm người sẽ bị bệnh nặng từ những người mắc sốt xuất huyết là rất quan trọng trong điều trị và phân bổ nguồn lực y tế. Trong nghiên cứu này, các nhà khoa học tìm thấy 10 chỉ số xét nghiệm liên quan đến sốt xuất huyết trung bình-nặng và xác định được các tổ hợp xét nghiệm tốt nhất giúp tiên đoán trẻ em và người lớn sẽ bị bệnh nặng. Kết quả này sẽ giúp phát triển các bộ xét nghiệm giúp bác sĩ chẩn đoán sớm người mắc sốt xuất huyết có thể bị bệnh nặng. Kết quả nghiên cứu được công bố trên eLife, một trong những tập san khoa học có uy tín cao nhất và ‘kén chọn’ nhất trên thế giới.

Lương Quốc Chính, et al. Survival after out-of-hospital cardiac arrest, Viet Nam: multicentre prospective cohort study. Bull World Health Organ 2021;99:50-61.

Ngừng tuần hoàn (hay “ngưng tim” hay đột tử do ngưng tim) có thể xảy ra ngoài bệnh viện. Một số nơi có dịch vụ cấp cứu trước bệnh viện (Trung tâm Cấp cứu 115 và dịch vụ cấp cứu tư nhân) hoạt động, nhưng do kinh nghiệm và trang thiết bị cấp cứu thường hạn chế, nên không thể ứng phó kịp thời. Nghiên cứu này có mục tiêu xác định những yếu tố liên quan đến sống sót sau ngưng tuần hoà ngoài bệnh viện.

Nghiên cứu được thực hiện trong thời gian 5 năm (từ 2/2014 tới 12/2018). Kết quả cho thấy tỷ lệ cấp cứu thành công ngừng tuần hoàn trước bệnh viện chỉ 19%; tỷ lệ bệnh nhân sống sót khi nhập viện (24%), sống sót khi ra viện (14%) và sống sót với chức năng thần kinh tốt (~6%) cũng rất thấp. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy: nếu có người chứng kiến bệnh nhân ngừng tuần hoàn, nếu bệnh nhân được cấp cứu ngừng tuần hoàn và khử rung tim trước bệnh viện (bởi người xung quanh hoặc nhân viên y tế) và nếu bệnh nhân được áp dụng kỹ thuật kiểm soát thân nhiệt theo mục tiêu (hạ thân nhiệt) trong bệnh viện sau cấp cứu ngừng tuần hoàn thành công thì bệnh nhân lại có cơ hội sót cao hơn (sống sót tại phòng cấp cứu, sống sót khi vào viện hoặc sống sót khi ra viện). Ngược lại, nếu bệnh nhân được cấp cứu và vận chuyển tới khoa cấp cứu bằng dịch vụ cấp cứu 115 sẽ không làm gia tăng cơ hội sống sót cho người bệnh. Điều này có thể do xe cấp cứu 115 không đến kịp khiến cho việc cấp cứu ngừng tuần hoàn bị trì hoãn.

Kết quả nghiên cứu này đã nhấn mạnh rằng để cải thiện tỷ lệ sống sót cho người bệnh ngừng tuần hoàn ngoại viện, hệ thống cấp cứu trước bệnh viện tại Việt Nam cần phải được tăng cường, ví dụ: tăng cường cấp cứu ngừng tuần hoàn ngoại viện cho người bệnh bởi người xung quanh; máy khư rung tim phải luôn có sẵn và thông dụng hơn ở ngoài cộng đồng; tăng số lượng xe cứu thương của dịch vụ cấp cứu 115 nhiều hơn nữa; cải thiện hồi sức sau ngừng tuần hoàn; tăng cường sử dụng xe cứu thương tư nhân; phát triển một chương trình cấp cứu ban đầu tiêu chuẩn cho cả nhân viên y tế và cộng đồng.

Nguyễn Minh Nam, et al. A novel signature predicts recurrence risk and therapeutic response in breast cancer patients. Int J Cancer 2021 Jun 1;148(11):2848-2856.

Nghiên cứu hồi cứu này nhằm phân tích dữ liệu biểu hiện gen để xây dựng công cụ dự đoán nguy cơ tái phát và đáp ứng điều trị của bệnh nhân ung thư vú. Các tác giả đã tạo ra một “chữ ký gen ASMT” có thể dự đoán nguy cơ tái phát ung thư vú với độ đặc hiệu cao. Phát hiện này còn giúp xác định những bệnh nhân nào sẽ cho kết quả tốt khi điều trị bằng tamoxifen hoặc hoá trị.

Trần Lê Sơn, et al. Liquid biopsy uncovers distinct patterns of DNA methylation and copy number changes in NSCLC patients with different EGFRTKI resistant mutations. Scientific Reports 2021;11: 16436

Điều trị bằng thuốc ức chế tyrosine kinase (TKI) cải thiện đáng kể thời gian sống còn cho bệnh nhân ung thư phổi không phải tế bào nhỏ (NSCLC). Tuy nhiên, tình trạng kháng TKI hầu như luôn xuất hiện sau khoảng thời gian dùng thuốc. Bằng công nghệ sinh thiết lỏng, chúng tôi phát hiện nhiều kiểu đột biến gene và biến đổi methyl đặc trưng ở 122 bệnh nhân NSCLC ở Việt Nam được điều trị TKI và các biến đổi này có liên quan đến thời gian đáp ứng với thuốc. Nghiên cứu cho thấy phương pháp sinh thiết lỏng có thể giúp hiểu rõ về cơ chế phân tử  để có thể dự đoán tình trạng kháng thuốc và lựa chọn phác đồ điều trị tiếp theo cho bệnh nhân NSCLC.

Citation of winning papers

Dang Quang Vinh et al. Intracytoplasmic sperm injection versus conventional in-vitro fertilisation in couples with infertility in whom the male partner has normal total sperm count and motility: an open-label, randomised controlled trial. Lancet 2021; 397(10284):1554-1563.

This study investigated whether intracytoplasmic sperm injection would result in a higher livebirth rate compared with conventional IVF. Using a randomized controlled trial design, the authors showed that intracytoplasmic sperm injection did not improve the livebirth rate compared with conventional IVF. This finding, published in one of the world’s most prestigious journals Lancet, challenges the value of the routine use of intracytoplasmic sperm injection in assisted reproduction techniques for couples with infertility in whom the male partner has a normal total sperm count and motility.

Vuong Ngoc Lan et al. In-vitro maturation of oocytes versus conventional IVF in women with infertility and a high antral follicle count: a randomized non-inferiority controlled trial. Human Reproduction 2020;35:2537-2547.

This influential randomized controlled study (21 cites, GS) attempted to address the following question: Is one cycle of in vitro maturation (IVM) non-inferior to one cycle of conventional in IVF in terms of live birth rates in women with high antral follicle counts (AFCs)? The result showed that there was no statistically significant differences between the IVM and IVF groups in terms of the occurrence of pregnancy complications, obstetric and perinatal complications, preterm delivery, birth weight and neonatal complications. This study settles an important question that has wide implication in IVF technology.

Hoang Khuong Duy et al. Mechanography assessment of fall risk in older adults:the Vietnam Osteoporosis Study. Journal of Cachexia, Sarcopenia and Muscle 2021;12:1161-1167.

This prospective study used an innovative and sophisticated technology for fall assessment called “Jumping mechanography”. Based on approximately 600 men and women who had been followed for 2 years, the authors showed that maximal velocity was predictive of the risk of falls in this population. The study introduced a new technology for fall risk assessment.

Nguyen Lam Vuong et al. Combination of inflammatory and vascular markers in the febrile phase of dengue is associated with more severe outcomes. eLife 2021 Jun 22;10:e67460.

This observational study was designed to identify severe dengue patients by using a series of inflammatory markers. The authors generated an immunological signature that included 10 markers for predicting the risk of severe dengue patients. The finding will assist the development of biomarker panels for clinical use and could improve triage and risk prediction in dengue patients.

Luong Quoc Chinh et al. Survival after out-of-hospital cardiac arrest, Viet Nam: multicentre prospective cohort study. Bull World Health Organ 2021;99:50-61.

This study investigated factors that were associated with survival after out-of-hospital cardiac arrest. Using an observational study design, the authors showed that pre-hospital defibrillation and hypothermia therapy during post-resuscitation care were predictive of survival probability in out-of-hospital cardiac arrest. This finding has implication for the improvement in the emergency medical services.

Nguyen Minh Nam et al. A novel signature predicts recurrence risk and therapeutic response in breast cancer patients. Int J Cancer 2021 Jun 1;148(11):2848-2856.

This observational retrospective study sought to analyze gene expression profiles for predicting the recurrence of breast cancer and treatment response among breast cancer patients. The authors generated an “ASMT gene signature” that yielded high specificity in predicting the risk of breast cancer recurrence. The finding may help identify patients suitable for tamoxifen treatment and improve their outcome. 

Le Son Tran et al. Liquid biopsy uncovers distinct patterns of DNA methylation and copy number changes in NSCLC patients with different EGFRTKI resistant mutations. Scientific Reports 2021;11: 16436

This study employed plasma cell-free DNA (eg liquid biopsy) to generate a genetic and epigenetic profile in non-small cell lung cancer (NSCLC) patients. The authors found that ‘genetic mutations, genome-wide and hotspot methylation states, and genome instability are important signals associated with acquired resistance to TKI drugs.’

_______

Để có thêm thông tin, nhà báo có thể liên lạc Bs Nguyễn Quan Vinh (Chủ tịch Hội HELVIETMED) qua email Qvnguyen@swissonline.ch, hay Giáo sư Nguyễn Văn Tuấn (Chủ trì Hội đồng Giám khảo) qua địa chỉ tuanvan.nguyen@uts.edu.au. 

Chi tiết về giải thưởng có thể tìm hiểu thêm ở đây:

Giải thưởng cho công bố nghiên cứ y khoa xuất sắc (Alexandre Yersin Award for Outstanding Medical Publication 2022)

Hội Y khoa Việt – Thuỵ Sĩ

Hội đồng khoa học / Scientific Committee

Distinguished Professor Tuan Van Nguyen, Australia (Chair)

Professor Anh-Tuan Dinh-Xuan, France

Emeritus Professor Nu Viet Vu, Switzerland

Emeritus Professor Ezio Giacobini, Switzerland

Professor Uyen Do Huynh, Switzerland

Dr. Vincent Vinh-Hung, France

Emeritus Professor Jean-Pierre Kraehenbuhl, Switzerland

Dr. Quan-Vinh Nguyen, Switzerland

Giải thưởng cho công bố nghiên cứ y khoa xuất sắc (Alexandre Yersin Award for Outstanding Medical Publication 2022)

Hội Y khoa Thụy Sĩ – Việt Nam (HELVIETMED) hân hạnh thông báo nhà khoa học được trao giải thưởng Alexandre Yersin cho công trình nghiên cứu xuất sắc. Các nhà khoa học được trao giải là [1]:

  • Bs Đặng Quang Vinh và cộng sự, Bệnh viện Mỹ Đức, TPHCM, Giải Nhứt.  Nghiên cứu: Intracytoplasmic sperm injection versus conventional in-vitro fertilisation in couples with infertility in whom the male partner has normal total sperm count and motility: an open-label, randomised controlled trial. Lancet 2021; 397(10284):1554-1563.
  • Bs Vương Ngọc Lan và cộng sự, Đại học Y Dược TPHCM, Giải Hai.  Nghiên cứu: In-vitro maturation of oocytes versus conventional IVF in women with infertility and a high antral follicle count: a randomized non-inferiority controlled trial. Human Reproduction 2020;35:2537-2547.
  • Bs Hoàng Khương Duy và cộng sự, Đại học Tôn Đức Thắng, TPHCM, Giải Hai, Nghiên cứu: Mechanography assessment of fall risk in older adults:the Vietnam Osteoporosis Study. Journal of Cachexia, Sarcopenia and Muscle 2021;12:1161-1167.  
  • Ts Nguyễn Lâm Vương và cộng sự, Oxford University Clinical Research Unit, TPHCM, Giải Hai. Nghiên cứu: Combination of inflammatory and vascular markers in the febrile phase of dengue is associated with more severe outcomes. eLife 2021 Jun 22;10:e67460.
  • Bs Lương Quốc Chính và cộng sự, Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội, Giải Khuyến Khích. Nghiên cứu: Survival after out-of-hospital cardiac arrest, Viet Nam: multicentre prospective cohort study. Bull World Health Organ 2021;99:50-61.
  • Ts Nguyễn Minh Nam và cộng sự, Đại học Quốc gia TPHCM, Giải Khuyến Khích. Nghiên cứu: A novel signature predicts recurrence risk and therapeutic response in breast cancer patients. Int J Cancer 2021 Jun 1;148(11):2848-2856.
  • Ts Trần Lê Sơn và cộng sự, Medical Genetics Institute, TPHCM, Giải Khuyến Khích. Nghiên cứu: Liquid biopsy uncovers distinct patterns of DNA methylation and copy number changes in NSCLC patients with different EGFR‑TKI resistant mutations. Scientific Reports 2021;11: 16436.

 

Giải thưởng Alexandre Yersin được lập ra để vinh danh Bác sĩ Alexandre Émile-John Yersin (1863 – 1943), một nhà nghiên cứu y học tiền phong của Việt Nam. Ông cũng là người đã khám phá Vi Trùng Dịch Hạch Yersinia pestis. Những công trình nghiên cứu của ông thể hiện những đóng góp mang tính cơ bản trong y học, đặc biệt liên quan đến bệnh truyền nhiễm và đã giúp xóa bỏ một số dịch bệnh và cứu hàng triệu người trên thế giới.

Giải thưởng Alexandre Yersin cho công trình nghiên cứu xuất sắc là một sáng kiến của Hội Y khoa Thụy Sĩ – Việt Nam nhằm ghi nhận đóng góp của các nhà nghiên cứu y khoa Việt Nam cho y văn quốc tế.

Qua công bố kết quả nghiên cứu trên những tập san khoa học có uy tín, các nhà nghiên cứu góp phần xây dựng uy danh của y khoa Việt Nam trong cộng đồng y khoa thế giới. Một mục tiêu khác của Giải thưởng Alexandre Yersin là xiển dương hợp tác nghiên cứu cấp quốc gia và quốc tế nhằm cải thiện phẩm chất chăm sóc bệnh nhân.

Giải thưởng chỉ dành cho các công trình nghiên cứu được thực hiện ở Việt Nam bởi nhà khoa học Việt Nam chủ trì. Qua giải thưởng với chủ trương đó, chúng tôi muốn góp phần khuyến khích nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học của cộng đồng y khoa Việt Nam.

Mỗi công trình nghiên cứu được đánh giá qua 5 tiêu chuẩn: phẩm chất khoa học, tầm ảnh hưởng trong lâm sàng, tầm ảnh hưởng trong khoa học, tính cách tân, uy danh của tập san khoa học. Qua 5 tiêu chuẩn này, chúng tôi muốn khuyến khích những nghiên cứu vừa có chất lượng tốt nhưng cũng vừa có ảnh hưởng và cách tân.

Hội đồng thẩm định bao gồm 8 giáo sư và bác sĩ từ Thụy Sĩ, Pháp, và Úc, dưới sự chủ trì của Giáo sư Nguyễn Văn Tuấn thuộc Đại học New South Wales và Đại học Công nghệ Sydney. (Gs Nguyễn Văn Tuấn không tham gia đánh giá các công trình ông có liên quan).

Qua một thời gian xem xét qua 2 giai đoạn, Hội đồng khoa học đã chọn được 7 công trình để trao giải. Các công trình khác tuy không được chọn lần này hoàn toàn không phản ảnh chất lượng nghiên cứu (thật ra là xuất sắc) mà do hạn chế về số giải được trao.

Xin chúc mừng tất cả!

________

[1] https://helvietmed.org

Scientific Committee

Distinguished Professor Tuan Van Nguyen, Australia (Chair)

Professor Anh-Tuan Dinh-Xuan, France

Emeritus Professor Nu Viet Vu, Switzerland

Emeritus Professor Ezio Giacobini, Switzerland

Professor Uyen Do Huynh, Switzerland

Dr. Vincent Vinh-Hung, France

Emeritus Professor Jean-Pierre Kraehenbuhl, Switzerland

Dr. Quan-Vinh Nguyen, Switzerland

________

Tóm tắt các công trình nghiên cứu (cho báo chí)

Đặng Quang Vinh, et al. Intracytoplasmic sperm injection versus conventional in-vitro fertilisation in couples with infertility in whom the male partner has normal total sperm count and motility: an open-label, randomised controlled trial. Lancet 2021; 397(10284):1554-1563.

Tiêm tinh trùng vào bào tương của noãn (tên tiếng Anh là Intracytoplasmic sperm injection và viết tắt  ICSI) và thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) là hai phương pháp được sử dụng trong thụ tinh nhân tạo. Trong thời gian gần đây, nhiều trung tâm trên thế giới đang có xu hướng sử dụng ICSI ngày càng nhiều.

Công trình thử nghiệm lâm sàng đối chứng ngẫu nhiên này có mục đích so sánh tỉ lệ sanh con sống sót (viết tắt là “sanh sống”) giữa phương pháp ICSI và IVF. Kết quả cho thấy tỉ lệ sanh sống giữa hai phương pháp không khác nhau. Kết quả nghiên cứu, được công bố trên một trong những tập san y khoa số 1 trên thế giới, là một “chất vấn” xu hướng sử dụng ICSI trên thế giới, và có thể sẽ gây tác động trong chuyên ngành ở qui mô toàn cầu. 

Vương Thị Ngọc Lan, et al. In-vitro maturation of oocytes versus conventional IVF in women with infertility and a high antral follicle count: a randomized non-inferiority controlled trial. Human Reproduction 2020;35:2537-2547.

Nuôi noãn trưởng thành (IVM) là một kỹ thuật thay thế IVF dành cho nhóm phụ nữ có nhiều nang noãn trên buồng trứng. Lợi điểm chính của IVM so với IVF là không cần phải tiêm nhiều thuốc kích thích buồng trứng, an toàn, đơn giản hơn và giảm được chi phí điều trị cho các cặp vợ chồng hiếm muộn. Trong IVM, các bác sĩ chọc hút thu nhận noãn từ những nang noãn nhỏ, nuôi trưởng thành noãn bên ngoài cơ thể, sau đó thụ tinh với tinh trùng để tạo phôi.

Chúng tôi cùng nhóm nghiên cứu ở Bỉ (Free University of Brussels) phát triển kỹ thuật CAPA-IVM. Để chứng minh hiệu quả của qui trình CAPA-IVM, chúng tôi thực hiện thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên lớn so sánh kết quả thai kỳ và kết quả sơ sinh giữa kỹ thuật CAPA-IVM và IVF  trên các phụ nữ có nhiều nang noãn nhỏ trên buồng trứng tại Việt Nam. Kết quả cho thấy kết quả thai kỳ và trẻ sơ sinh sau chuyển phôi từ kỹ thuật CAPA-IVM không thua kém so với IVF.

Kết quả chính của nghiên cứu được công bố trên Human Reproduction là tập san uy tín nhất của ngành Hỗ trợ sinh sản. Chúng tôi cũng đã báo cáo kết quả này tại nhiều hội nghị chuyên ngành khu vực và quốc tế. Sau khi kết quả này công bố, nhiều nước trên thế giới đã bắt đầu triển khai kỹ thuật CAPA-IVM.

Hoàng Khương Duy, et al. Mechanography assessment of fall risk in older adults:the Vietnam Osteoporosis Study. Journal of Cachexia, Sarcopenia and Muscle 2021;12:1161-1167.

Ở người cao tuổi, té ngã là một vấn đề y tế quan trọng vì té ngã có thể làm cho bệnh nhân bị gãy xương, mắc các biến chứng nguy hiểm, thậm chí tử vong.  Công trình nghiên cứu này có mục tiêu là tiên lượng nguy cơ té ngã ở người trên 40 tuổi. Công trình nghiên cứu này nằm trong Dự án Vietnam Osteoporosis Study (VOS) và được thiết kế như là một “mô hình đoàn hệ”, với 600 người được theo dõi trong 2 năm. Các nhà nghiên cứu dùng công nghệ “Jumping mechanography” để đo lường vận tốc nhảy, mức độ thăng bằng, và nhiều chỉ số cơ học khác cho mỗi cá nhân. Họ phát hiện rằng những người có vận tốc nhảy thấp là những người dễ bị té ngã. Nghiên cứu này là một cách tân trong công nghệ đánh giá té ngã và kết quả có thể giúp cho việc tầm soát người có nguy cơ té ngã cao. Kết quả nghiên cứu được công bố trên một tập san hàng đầu trong chuyên ngành nội khoa và lão khoa. 

Nguyễn Lâm Vương, et al. Combination of inflammatory and vascular markers in the febrile phase of dengue is associated with more severe outcomes. eLife 2021 Jun 22;10:e67460.

Sốt xuất huyết là một bệnh truyền nhiễm khá nguy hiểm do virus Dengue gây ra, và muỗi là con vật truyền virus Dengue từ người sang người. Bệnh nhân sốt xuất huyết do virus Dengue có diễn biến khó tiên lượng. Do đó, tiên đoán sớm người sẽ bị bệnh nặng từ những người mắc sốt xuất huyết là rất quan trọng trong điều trị và phân bổ nguồn lực y tế. Trong nghiên cứu này, các nhà khoa học tìm thấy 10 chỉ số xét nghiệm liên quan đến sốt xuất huyết trung bình-nặng và xác định được các tổ hợp xét nghiệm tốt nhất giúp tiên đoán trẻ em và người lớn sẽ bị bệnh nặng. Kết quả này sẽ giúp phát triển các bộ xét nghiệm giúp bác sĩ chẩn đoán sớm người mắc sốt xuất huyết có thể bị bệnh nặng. Kết quả nghiên cứu được công bố trên eLife, một trong những tập san khoa học có uy tín cao nhất và ‘kén chọn’ nhất trên thế giới.

Lương Quốc Chính, et al. Survival after out-of-hospital cardiac arrest, Viet Nam: multicentre prospective cohort study. Bull World Health Organ 2021;99:50-61.

Ngừng tuần hoàn (hay “ngưng tim” hay đột tử do ngưng tim) có thể xảy ra ngoài bệnh viện. Một số nơi có dịch vụ cấp cứu trước bệnh viện (Trung tâm Cấp cứu 115 và dịch vụ cấp cứu tư nhân) hoạt động, nhưng do kinh nghiệm và trang thiết bị cấp cứu thường hạn chế, nên không thể ứng phó kịp thời. Nghiên cứu này có mục tiêu xác định những yếu tố liên quan đến sống sót sau ngưng tuần hoà ngoài bệnh viện.

Nghiên cứu được thực hiện trong thời gian 5 năm (từ 2/2014 tới 12/2018). Kết quả cho thấy tỷ lệ cấp cứu thành công ngừng tuần hoàn trước bệnh viện chỉ 19%; tỷ lệ bệnh nhân sống sót khi nhập viện (24%), sống sót khi ra viện (14%) và sống sót với chức năng thần kinh tốt (~6%) cũng rất thấp. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy: nếu có người chứng kiến bệnh nhân ngừng tuần hoàn, nếu bệnh nhân được cấp cứu ngừng tuần hoàn và khử rung tim trước bệnh viện (bởi người xung quanh hoặc nhân viên y tế) và nếu bệnh nhân được áp dụng kỹ thuật kiểm soát thân nhiệt theo mục tiêu (hạ thân nhiệt) trong bệnh viện sau cấp cứu ngừng tuần hoàn thành công thì bệnh nhân lại có cơ hội sót cao hơn (sống sót tại phòng cấp cứu, sống sót khi vào viện hoặc sống sót khi ra viện). Ngược lại, nếu bệnh nhân được cấp cứu và vận chuyển tới khoa cấp cứu bằng dịch vụ cấp cứu 115 sẽ không làm gia tăng cơ hội sống sót cho người bệnh. Điều này có thể do xe cấp cứu 115 không đến kịp khiến cho việc cấp cứu ngừng tuần hoàn bị trì hoãn.

Kết quả nghiên cứu này đã nhấn mạnh rằng để cải thiện tỷ lệ sống sót cho người bệnh ngừng tuần hoàn ngoại viện, hệ thống cấp cứu trước bệnh viện tại Việt Nam cần phải được tăng cường, ví dụ: tăng cường cấp cứu ngừng tuần hoàn ngoại viện cho người bệnh bởi người xung quanh; máy khư rung tim phải luôn có sẵn và thông dụng hơn ở ngoài cộng đồng; tăng số lượng xe cứu thương của dịch vụ cấp cứu 115 nhiều hơn nữa; cải thiện hồi sức sau ngừng tuần hoàn; tăng cường sử dụng xe cứu thương tư nhân; phát triển một chương trình cấp cứu ban đầu tiêu chuẩn cho cả nhân viên y tế và cộng đồng.

Nguyễn Minh Nam, et al. A novel signature predicts recurrence risk and therapeutic response in breast cancer patients. Int J Cancer 2021 Jun 1;148(11):2848-2856.

Nghiên cứu hồi cứu này nhằm phân tích dữ liệu biểu hiện gen để xây dựng công cụ dự đoán nguy cơ tái phát và đáp ứng điều trị của bệnh nhân ung thư vú. Các tác giả đã tạo ra một “chữ ký gen ASMT” có thể dự đoán nguy cơ tái phát ung thư vú với độ đặc hiệu cao. Phát hiện này còn giúp xác định những bệnh nhân nào sẽ cho kết quả tốt khi điều trị bằng tamoxifen hoặc hoá trị.

Trần Lê Sơn, et al. Liquid biopsy uncovers distinct patterns of DNA methylation and copy number changes in NSCLC patients with different EGFRTKI resistant mutations. Scientific Reports 2021;11: 16436

Điều trị bằng thuốc ức chế tyrosine kinase (TKI) cải thiện đáng kể thời gian sống còn cho bệnh nhân ung thư phổi không phải tế bào nhỏ (NSCLC). Tuy nhiên, tình trạng kháng TKI hầu như luôn xuất hiện sau khoảng thời gian dùng thuốc. Bằng công nghệ sinh thiết lỏng, chúng tôi phát hiện nhiều kiểu đột biến gene và biến đổi methyl đặc trưng ở 122 bệnh nhân NSCLC ở Việt Nam được điều trị TKI và các biến đổi này có liên quan đến thời gian đáp ứng với thuốc. Nghiên cứu cho thấy phương pháp sinh thiết lỏng có thể giúp hiểu rõ về cơ chế phân tử  để có thể dự đoán tình trạng kháng thuốc và lựa chọn phác đồ điều trị tiếp theo cho bệnh nhân NSCLC.

________

English version

The Swiss-Vietnamese Medical Association (HELVIETMED) and the Consulate  General of Switzerland in Ho Chi Minh City are pleased to announce the winners of this year’s Alexandre Yersin Prize for Outstanding Publication. The winners are:

  • Dr. Dang Quang Vinh (My Duc Hospital, Ho Chi Minh City), first prize.
  • Dr. Vuong Thi Ngoc Lan (University of Medicine and Pharmacy at Ho Chi Minh City), second prize;
  • Dr. Hoang Khuong Duy (Ton Duc Thang University, Ho Chi Minh City), second prize;
  • Dr. Nguyen Lam Vuong (Oxford University Clinical Research Unit, Ho Chi Minh City), second prize;
  • Dr. Luong Quoc Chinh (Bach Mai Hospital, Hanoi), encouragement prize;
  • Dr. Nguyen Minh Nam (School of Medicine, Vietnam National University Ho Chi Minh City, Ho Chi Minh City),, encouragement prize;
  • Dr. Le Son Tran (University of Medicine and Pharmacy at Ho Chi Minh City), encouragement prize.

The Alexandre Yersin Prize for Outstanding Publicationwas created by HELVIETMED to recognize Vietnamese scientists who have made important contributions to the medical literature, and through peer-reviewed publications, they help build Vietnam’s reputation in the international medical research community. Another goal of the Prize is to foster national and international collaborations for medical education and better health care.

Each publication was evaluated using 5 objective and standardized criteria, including scientific quality, clinical significance, scientific impact, innovation, and journal prestige. The Prize is only intended for research that is conducted in Vietnam and by a Vietnamese principal investigator.  The judging panel, which included 7 professors and doctors from Switzerland, France and Australia, was chaired by Distinguished Professor Tuan V. Nguyen of the University of Technology Sydney Australia and the University of New South Wales. (Professor Nguyen did not evaluate papers that he was involved). 

The Prize is named in honour of Dr. Alexandre Émile-John Yersin (1863 – 1943) who was a great, world-renowned pioneer, and a devoted promoter of medical research and education in Vietnam. With his discovery of the plague bacillus, Yersinia pestis, he made fundamental contributions to the etiologic knowledge of plague and helped eliminate the epidemic disease that claimed millions of people over the centuries.

Citation of winning papers

Dang Quang Vinh et al. Intracytoplasmic sperm injection versus conventional in-vitro fertilisation in couples with infertility in whom the male partner has normal total sperm count and motility: an open-label, randomised controlled trial. Lancet 2021; 397(10284):1554-1563.

This study investigated whether intracytoplasmic sperm injection would result in a higher livebirth rate compared with conventional IVF. Using a randomized controlled trial design, the authors showed that intracytoplasmic sperm injection did not improve the livebirth rate compared with conventional IVF. This finding, published in one of the world’s most prestigious journals Lancet, challenges the value of the routine use of intracytoplasmic sperm injection in assisted reproduction techniques for couples with infertility in whom the male partner has a normal total sperm count and motility.

Vuong Ngoc Lan et al. In-vitro maturation of oocytes versus conventional IVF in women with infertility and a high antral follicle count: a randomized non-inferiority controlled trial. Human Reproduction 2020;35:2537-2547.

This influential randomized controlled study (21 cites, GS) attempted to address the following question: Is one cycle of in vitro maturation (IVM) non-inferior to one cycle of conventional in IVF in terms of live birth rates in women with high antral follicle counts (AFCs)? The result showed that there was no statistically significant differences between the IVM and IVF groups in terms of the occurrence of pregnancy complications, obstetric and perinatal complications, preterm delivery, birth weight and neonatal complications. This study settles an important question that has wide implication in IVF technology.

Hoang Khuong Duy et al. Mechanography assessment of fall risk in older adults:the Vietnam Osteoporosis Study. Journal of Cachexia, Sarcopenia and Muscle 2021;12:1161-1167.

This prospective study used an innovative and sophisticated technology for fall assessment called “Jumping mechanography”. Based on approximately 600 men and women who had been followed for 2 years, the authors showed that maximal velocity was predictive of the risk of falls in this population. The study introduced a new technology for fall risk assessment.

Nguyen Lam Vuong et al. Combination of inflammatory and vascular markers in the febrile phase of dengue is associated with more severe outcomes. eLife 2021 Jun 22;10:e67460.

This observational study was designed to identify severe dengue patients by using a series of inflammatory markers. The authors generated an immunological signature that included 10 markers for predicting the risk of severe dengue patients. The finding will assist the development of biomarker panels for clinical use and could improve triage and risk prediction in dengue patients.

Luong Quoc Chinh et al. Survival after out-of-hospital cardiac arrest, Viet Nam: multicentre prospective cohort study. Bull World Health Organ 2021;99:50-61.

This study investigated factors that were associated with survival after out-of-hospital cardiac arrest. Using an observational study design, the authors showed that pre-hospital defibrillation and hypothermia therapy during post-resuscitation care were predictive of survival probability in out-of-hospital cardiac arrest. This finding has implication for the improvement in the emergency medical services.

Nguyen Minh Nam et al. A novel signature predicts recurrence risk and therapeutic response in breast cancer patients. Int J Cancer 2021 Jun 1;148(11):2848-2856.

This observational retrospective study sought to analyze gene expression profiles for predicting the recurrence of breast cancer and treatment response among breast cancer patients. The authors generated an “ASMT gene signature” that yielded high specificity in predicting the risk of breast cancer recurrence. The finding may help identify patients suitable for tamoxifen treatment and improve their outcome. 

Le Son Tran et al. Liquid biopsy uncovers distinct patterns of DNA methylation and copy number changes in NSCLC patients with different EGFRTKI resistant mutations. Scientific Reports 2021;11: 16436

This study employed plasma cell-free DNA (eg liquid biopsy) to generate a genetic and epigenetic profile in non-small cell lung cancer (NSCLC) patients. The authors found that ‘genetic mutations, genome-wide and hotspot methylation states, and genome instability are important signals associated with acquired resistance to TKI drugs.’

_______

For more information, please contact Dr. Quan-Vinh Nguyen (President of HELVIETMED) on Qvnguyen@swissonline.ch, or Professor Tuan V. Nguyen (Chair, Scientific Committee) on tuanvan.nguyen@uts.edu.au. 

Scientific Committee

Distinguished Professor Tuan Van Nguyen, Australia (Chair)

Professor Anh-Tuan Dinh-Xuan, France

Emeritus Professor Nu Viet Vu, Switzerland

Emeritus Professor Ezio Giacobini, Switzerland

Professor Uyen Do Huynh, Switzerland

Dr. Vincent Vinh-Hung, France

Emeritus Professor Jean-Pierre Kraehenbuhl, Switzerland

Dr. Quan-Vinh Nguyen, Switzerland

Vấn đề nhân tánh trong ‘vụ án Thiền Am’

Bản báo cáo của các luật sư về vụ án nêu lên những tội ác của những con người cụ thể đối với Thiền Am. Có một câu nói của một viên công an ‘lũ bay sống bầy đàn’, ‘đồ hỗn tạp’ rất ghê tởm. Câu hỏi làm ám ảnh tôi là tại sao họ ác độc như thế? Câu trả lời đơn giản nhứt là họ mất tánh người.

Như chúng ta biết, nhóm luật sư đại diện Thiền Am đã có một bản báo cáo khẩn cấp [về những khuất tất liên quan đến vụ án] gởi cho những người lãnh đạo trong Quốc hội, Nhà nước, Bộ công an, đảng CSVN, Mặt trận Tổ quốc, v.v. Bản báo cáo 11 trang của nhóm luật sư cho biết rằng trong suốt 3 năm qua (tính từ 2019), những người trong Thiền Am đã là nạn nhân của không biết bao nhiêu là chèn ép, vu khống, thoá mạ, làm nhục. Họ còn bị bức hại trong một thời gian dài, và trong thời gian đó, họ chịu vô vàn khó khăn về vật chất và tổn thương tinh thần. Cường độ của sự vu khống, hạ nhục và bức hại được các luật sư mô tả là “kinh hồn“.

Từ sự việc Thiền Am (hãy tạm gọi như vậy), nhìn lại xã hội Việt Nam ngày nay chúng ta thấy rất nhiều vấn đề. Những vấn đề nội cộm là đồng tiền làm tha hoá con người, là sự ra đời của những con người mà có nhà báo gọi là ‘kền kền’, và những khuyết tật tâm thần của người người mang danh bảo vệ luật pháp. Đọc bản báo cáo còn gợi lại những câu chuyện đấu tố kinh hoàng trong biến cố Cải Cách Ruộng Đất xảy ra ở miền Bắc 70 năm trước đây.

Côn đồ mạng

Có thể nói không ngoa rằng vụ án Thiền Am là một ‘phiên toà mạng xã hội.’ Tôi muốn nói rằng trước khi công an điều tra và ra cáo buộc, trước cả Viện kiểm sát Long An khởi tố vụ án, thì mạng xã hội và báo chí Nhà nước đã kết án những người trong Thiền Am. Điều đáng nói là họ kết án một cách vô cớ trong một xã hội được xem là có luật pháp!

Trong ‘phiên toà mạng xã hội’ đó, đóng vai quan toà là hàng ngàn người sử dụng Youtube và Facebook. Những người này ngày đêm phát tán những thông tin do họ tưởng tượng hay bịa đặt ra, rồi từ đó tha hồ đưa ra những kết tội mà họ muốn những người trong Thiền Am phải phạm tội. Họ tưởng tượng ra những vụ án rùng rợn (như xay thịt người cho cá ăn) để kích động trí tò mò của người xem. Họ tung ra những cái gọi là ‘giám định DNA’ để kết án tội LL của những người trong Thiền Am, nhưng hoá ra đây là tài liệu hoàn toàn giả tạo. Cho đến bây giờ, vẫn chưa biết ai và xuất phát từ động cơ nào mà có bản ‘giám định DNA’ này. Dù là động cơ nào thì hành động của họ có thể xem là một sự ám hại hay ám sát người lương thiện.

Điều trớ trêu là những ‘quan toà’ này làm rất nhiều tiền từ những thông tin bịa đặt như thế. Lợi dụng sơ hở của các nền tảng truyền thông xã hội như Youtube và Facebook, và khai thác triệt để trí tò mò của nhiều người Việt lười suy nghĩ, những ‘quan toà’ này đã có thu nhập khá tốt từ Youtube và Facebook. Có những người khoe rằng họ làm giàu nhờ nói xấu Thiền Am! Có thể nói không ngoa rằng những kẻ dã tâm này đã làm tiền trên máu và nước mắt của Thiền Am. Và, điều quái đản nhứt là họ tự hào bằng cách kiếm tiền như thế!

Niềm tự hào của họ là nỗi đau của người khác. Niềm tự hào của họ cũng nói lên rằng họ không có khả năng cảm nhận nỗi đau của nạn nhân. Giống như những kẻ sát nhân bị đột biến về thần kinh, những kẻ tự hào làm tiền trên máu và nước mắt của người khác là những thứ phẩm của một xã hội bị đột biến về đạo đức xã hội.

Một nhà báo gọi những kẻ ‘quan toà’ này là “kền kền”, vì chúng sống nhờ rỉa xác Thiền Am.

Nhưng tôi nghĩ trên phương diện luật pháp, họ là những “Du côn mạng” (Cyberbully). Du côn mạng là những người sử dụng công nghệ thông tin để cố ý gây tổn hại hay quấy nhiễu người khác một cách liên tục. “Công nghệ thông tin” ở đây bao gồm các nền tảng mạng xã hội (như youtube, facebook, tit tok, v.v.), điện thoại di động, tin nhắn qua messenger. Hành vi du côn mạng bao gồm việc phát tán những tin đồn, những hình ảnh, những video clip, những bài viết, những câu chuyện ‘ngồi lê đôi mách’ nhằm nói xấu người khác trên mạng, làm cho người đọc hay người nghe ghét người đó. Hành vi của các Youtuber kền kền chính là hành vi của du côn mạng.

Những thông tin bịa đặt của các du côn mạng đó, ngạc nhiên thay, còn được giới truyền thông của Nhà nước lượm được và tiếp tục phát tán. Hàng trăm tờ báo và đài phát thanh và đài truyền hình lặp lại những gì những kẻ ác ôn trong truyền thông xã hội nguỵ tạo ra, rồi cũng tha hồ kết án. Bởi vì mang danh là “truyền thông chánh thống”, nên những thông tin từ các báo và đài của Nhà nước được cộng đồng mặc nhiên xem là sự thật.

Rồi như một cái vòng tròn khép kín, tin giả thành tin ‘chánh thống’; tin chánh thống được khai thác để tạo ra tin giả; từ tin giả lại thành chánh thống; và từ chánh thống tiếp tục cho ra tin giả. Cứ như thế, các du côn mạng hết năm này sang năm khác tha hồ tung ra những thông tin nhằm bức hại Thiền Am, và họ làm tiền trên sự ám hại đó. Có thể nói không ngoa rằng những du côn mạng này cũng là những kẻ sát nhân vậy.

Gợi nhớ Cải Cách Ruộng Đất

Hành vi sát nhân của họ làm tôi liên tưởng đến sự kiện “Cải Cách Ruộng Đất” xảy ra ở miền Bắc vào năm 1953-1956. Trong thời CCRĐ, được mô tả là kinh thiêng động địa, một nhóm người dân bình thường được huấn luyện (tẩy não) thành những đội viên được trang bị bằng ngọn lửa căm thù giai cấp ngút trời. Khi sự căm thù đã lên cao, nhà cầm quyền cho những đoàn thiếu niên, thanh niên đi khắp làng xã đánh trống, hô đả đảo địa chủ. “Địa chủ” thường chỉ là những người nông dân có chút đất đai và những người hảo tâm trong cộng đồng. Nhưng trong bầu không khí căm thù ngút ngàn thì họ bị những người mà họ cưu mang đứng ra tố cáo những tội danh không thể tưởng tượng nổi.

Đọc lại những mô tả thời đó chỉ có thể nói là kinh hồn. Chẳng hạn như trong buổi đấu tố, khi một người được xướng danh, người đó đứng lên tố cáo những ân nhân hay chủ nhân của mình trước kia đủ thứ tội danh đã được định sẵn.

Điều thảm hại nhứt là người trong gia đình tố cáo nhau (con tố cáo cha, cha tố cáo con), cả một hệ thống luân lí bị đảo lộn. Trong một buổi đấu tố, một người con hỏi cha mình như sau: “Ông có biết tôi là ai không?”. Người cha run sợ nhìn đứa con gái không còn là con của mình nữa mà là con của đảng, và nói: “Thưa bà, con là người đẻ ra bà ạ“.

Lời thưa của người cha trước người con đó thể hiện một sự suy sụp luân thường đạo lí. Chỉ có những người bị thế lực hắc ám nào đó ám thị nên mới hỏi cha đẻ của mình như vậy. Thế nhưng điều đó đã xảy ra trong thực tế.

Những đấu tố tương tự cũng đã và đang xảy ra với Thiền Am ngày nay.

Thay vì có những đoàn người diễu hành qua các làng xã hô đả đảo địa chủ, thì ngày nay có hàng ngàn, hàng vạn Youtuber và Facebooker tung ra những thông tin bịa đặt nhằm hạ nhục, đánh gục, và cô lập Thiền Am.

Trong vụ án Thiền Am, có một trường hợp có thể nói làm nhói tim của nhiều người và gợi nhớ thời CCRĐ: đó là một người con nuôi tố cáo ân nhân mình là LL. Người này được ông Lê Tùng Vân xin về nuôi từ lúc còn rất nhỏ, cho đi học đàng hoàng, nhưng người này quay sang phản bội. Sự phản bội của anh ta chỉ vì tiền. Anh ta lên mạng hồn nhiên nói rằng anh ta nhận tiền [từ một người Việt ở Mĩ] chỉ để bôi nhọ Thiền Am, và anh ta chỉ có một nhiệm vụ đó thôi. Nhóm luật sư nhận xét rằng anh ta là “một đứa con phản bội ân nhân, liên tục và ráo riết quấy rối nhân cách, trắng trợn vu cáo Thiền Am loạn luân.

Những lời nói của anh ta thường hết sức tục tằn, hết sức xằng bậy và cực kì vô lí. Ấy vậy mà báo chí ‘chánh thống’ có vẻ tin vào anh ta và giúp anh anh ta phát tán những bịa đặt ác độc về Thiền Am!

Tại sao trong xã hội có những con người quái đản như thế? Tôi sẽ cố gắng trả lời câu hỏi đó dưới đây: họ mất tánh người.

“Lũ sống bầy đàn” và “đồ hỗn tạp”

Thiền Am không chỉ là nạn nhân của những du côn mạng, mà còn là nạn nhân bức hại của công an. Điều trớ trêu là: công an Đức Hoà cho rằng họ là ‘bị hại’ trong vụ án, nhưng chính họ cũng là người điều tra Thiền Am! Không biết có nơi nào mà một sự việc trớ trêu như xảy ra ở huyện Đức Hoà.

Những người trong Thiền Am bị công an phong toả nhiều tháng trời, bị tịch thu xe cộ, điện thoại, tiền bạc. Họ thậm chí không được luyện tập thể dục! Từ trẻ em, phụ nữ đến người lớn trong Thiền Am đều phải sống trong lo sợ, không biết mình mắc tội gì và không biết mình sẽ bị bắt ngày nào. Cả một bầu không khí khủng bố bao trùm những người trong Thiền Am cả mấy tháng trời, và có lẽ không ngoa khi nói rằng đời sống của họ chẳng khác gì địa ngục.

Bản báo cáo của luật sư còn làm nổi bật sự chuyên quyền, nếu không muốn nói là lộng hành, của công an địa phương. Chẳng hạn như viên công an cưỡng ép một phụ nữ trong Thiền Am đi khám phụ khoa một cách vô cớ, và khi người phụ nữ đó làm đơn tố cáo, thì công an huyện Đức Hoà lại giao cho viên công an đó ‘làm việc’ với người phụ nữ đó! Nói ‘làm việc’ là còn văn minh, vì trong thực tế, viên công an đó đe doạ, khủng bố tinh thần người phụ nữ đã tố cáo y. Khinh thường người dân đến thế là cùng.

Hàng chục khiếu nại của luật sư về những sai phạm của công an Đức Hoà trong thủ tục tố tụng và điều tra nhưng đều rơi vào không khí! Ngược lại, họ (công an Đức Hoà) trả đũa bằng cách gây khó khăn cho luật sư tiếp xúc thân chủ của mình mình. Khinh thường luật sư như thế có lẽ chỉ xảy ra ở huyện Đức Hoà?

Bản báo cáo có một đoạn tường thuật về sự lộng hành của một viên công an tên là Mai Hữu Trí. Tôi chú ý đoạn mô tả công an Trí như là một kẻ “ép cung, dụ cung, lấy cung suốt ngày và đêm; thái độ hằn học, đập bàn, xúc phạm bị can như chửi thề ‘ĐM’, quát ‘lũ bay sống bầy đàn’, ‘đồ hỗn tạp’.

Mất tánh người

Cái câu thoá mạ của công an Trí đối với người của Thiền Am (“lũ bay sống bầy đàn”, và “đồ hỗn tạp”) làm tôi chú ý. Câu nói này của viên công an không phải ngẫu nhiên, mà rất có thể phản ảnh một cái nhìn thù hận với 2 thanh niên trong Thiền Am.

Dường như trong con mắt hay trong bộ não của công an Trí, 2 thanh niên đó không phải là con người, hay thấp hơn con người? Dám lắm. Bởi nếu không suy nghĩ như thế thì làm sao có thể gọi người ta là “bầy đàn” và “đồ hỗn tạp”. Mà, quát trước mặt nạn nhân! Tức là viên công an này xem 2 người thanh niên đó thấp hơn con người.  

Thái độ và câu nói của công an Trí (cũng như nhiều du côn mạng đã và đang ngày đêm vu khống và làm nhục Thiền Am) cho thấy họ rất khác chúng ta.

Họ khác chúng ta là vì họ không có khả năng liên tưởng với thực tế. Cái khuyết tật là họ không có khả năng nhìn sự vật bằng cái nhìn của người khác. Họ không có khả năng cảm nhận nỗi đau của người khác, và chính vì yếu tố này đã biến họ thành những người rất khác biệt.

Nhưng tại sao họ không có khả năng suy nghĩ về nỗi khổ của người khác? Về mặt sinh học, rất có thể họ thiếu những tế bào cảm nhận sự đau khổ. Tuy nhiên, thực tế hơn, tôi nghĩ đến 3 lí do sau đây:

Lí do thứ nhứt: lợi ích cá nhân

Những công an viên hay nhà báo thuộc Nhà nước thì chỉ nghĩ đến cái lí tưởng mà họ đang phục vụ cho một tổ chức nào đó. Và, rất có thể tổ chức đó không muốn một nhóm tu tại gia và nuôi trẻ mồ côi như Thiền Am hiện diện trên cõi đời này. Có lẽ đối với họ, sự hiện diện của Thiền Am là một sự cạnh tranh về ảnh hưởng đến đạo đức xã hội mà họ muốn độc quyền?

Những du côn mạng làm nhục Thiền Am thì chỉ nghĩ đến lợi ích làm tiền từ youtube hay facebook. Đối với facebook, cuộc sống của con người là một cơ sở dữ liệu để họ khai thác kiếm tiền, không hơn không kém. Mỗi dữ liệu có trọng số như nhau, bất kể dữ liệu đó là nguỵ tạo hay sự thật. Không có chiều kích nhân loại trong hệ thống của facebook và youtube. Đó là một hệ thống phi nhân tánh.

do thứ hai: mù quáng

Người thì mù quáng làm tiền, kẻ thì mù quáng tuân theo những chuẩn mực đạo đức đã bị bóp méo theo cái nhìn của tổ chức mà họ đang phục vụ. Và, hàng triệu người có thể bị triệt tiêu vì cái sự mù quáng đó. Chính sự mù quáng tuân theo theo các tập quán mang tính đảng phái hoá làm theo những thủ tục được tổ chức hoá đã làm cho họ mất khả năng suy nghĩ về nỗi đau của người khác.

Bàn đến chuyện mù quáng làm tôi liên tưởng đến Adolf Eichmann, một quan chức trong Đức Quốc Xã từng tham gia hạ sát hàng vạn người Do Thái. Trong phiên toà Nuremberg, khi được hỏi tại sao những kẻ phạm tội ác làm cái việc tày trời đó, họ thường nói rằng phải tuân thủ lệnh cấp trên. Những kẻ mù quáng hãm hại Thiền Am có lẽ sẽ biện minh rằng họ chỉ làm theo lệnh của ai đó. Nói cách khác, họ đánh mất cái nhân tánh của chính họ.

do thứ ba: bao bọc bởi ác ngữ

Chú ý những kẻ hãm hại Thiền Am họ hay thêu dệt câu chuyện, đâm thọc, và chửa rủa, hay nói chung là những từ ngữ hết sức ác độc. Cái câu của công an Trí (“Lũ sống bầy đàn” và “đồ hỗn tạp”) chính là một ác ngữ. Ngoài ác ngữ, họ còn sống trong cái không gian được bao bộc bởi những sáo ngữ, những khẩu hiệu trừu tượng, những hành vi vô cảm. Ác ngữ, mĩ từ, sáo ngữ đã làm cho họ không biết được cuộc sống của người ngoài không gian của họ, và do đó, họ không có khả năng thụ cảm cuộc sống lương thiện của người khác.

Cả 3 lí do có thể qui về một mệnh đề: mất nhân tánh. “Mất” chứ không phải “thiếu” nhân tánh. Vì đánh mất nhân tánh, nên họ không có khả năng thụ cảm nỗi đau của người khác, và không có khả năng nghĩ như người khác.

Nhìn tổng quan, vụ án Thiền Am chỉ là một biểu hiện của một xã hội bị đột biến về đạo đức, mà trong đó có những con người điên cuồng nhục mạ người khác để kiếm tiền từ các nền tảng mạng xã hội thiếu nhân tánh. Vụ án Thiền Am còn cho thấy những người lương thiện rất dễ trở thành ‘tội phạm’ trong con mắt của những người có vai trò bảo vệ luật pháp nhưng lại là những con người bị khuyết tật tâm thần, không có khả năng thấu cảm nỗi đau của người khác. Chính vì sự mất liên hệ với thực tế nhân loại, nên những người bị khuyết tật tâm thần này là cội nguồn của nhiều oan khiên.

Đọc báo cáo vụ án Thiền Am của đoàn luật sư

Bản ‘Báo cáo vụ án’ [1] của các luật sư đại diện Thiền Am cung cấp nhiều thông tin cho thấy những người trong Thiền Am đã bị bức hại trong một thời gian dài, và trong thời gian đó, họ đã bị vu khống, bịa đặt và thoá mạ ở mức độ mà các luật sư mô tả là “kinh hồn”.

Ngày 15/6/2022, các luật sư của Thiền Am Bên Bờ Vũ Trụ (sẽ viết tắt là “Thiền Am”) gởi một văn bản đến các lãnh đạo Quốc hội, Chánh phủ, và Đảng CSVN về vụ án Thiền Am. Trong văn bản 10 trang này, các luật sư đã nêu ra (i) hàng loạt những vi phạm về qui trình điều tra và tố tụng của công an huyện Đức Hoà; và (ii) những oan khiên ngút trời của những người trong Thiền Am.

Kết luận tội danh và vấn đề

Để hiểu bản Báo cáo, chúng ta cần phải đặt nó trong bối cảnh. Bối cảnh là qua 6 tháng điều tra, ngày 2/6/2022 công an tỉnh Long An đã ra “Kết luận điều tra vụ án hình sự” [2] và đề nghị truy tố 6 bị can trong Thiền Am. Sáu người đó là ông Lê Tùng Vân (90 tuổi) và các đệ tử của ông là Lê Thanh Hoàn Nguyên (32 tuổi), Lê Thanh Nhất Nguyên (31 tuổi), Lê Thanh Nhị Nguyên (24 tuổi), Lê Thanh Trùng Dương (27 tuổi), và bà Cao Thị Cúc (62 tuổi). Tội danh của họ là “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân“.

Chỉ 1 tội danh duy nhứt.

Các luật sư khẳng định và tái khẳng đinh rằng tất cả các ‘tội danh’ khác (trục lợi, giả tu, lừa đảo cướp đoạt tài sản, loạn luân) mà mạng xã hội và báo chí tung ra đều là bịa đặt, sai sự thật và vu khống, và những người tung ra tin đó là phạm tội ác, cần phải bị trừng trị.

Người tố cáo (‘bị hại’) là ông Thích Minh Thiện (tên thật Trương Ngọc Toàn), Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Long An; ông Thích Nhật Từ (Trần Ngọc Thảo), là Phó Viện trưởng Thường trực Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM, trụ trì Chùa Giác Ngộ tại TPHCM; và cơ quan công an huyện Đức Hoà.

Ngày 15/6/2022, đoàn luật sư của Thiền Am (Ngô Thị Hoàng Anh, Trịnh Vĩnh Phúc, Nguyễn Văn Miếng, và Đặng Đình Mạnh) đã có một “Báo cáo” dài 10 trang gởi cho văn phòng trung ương đảng CSVN, văn phòng thủ tướng, văn phòng chủ tịch Nước, bộ trưởng Bộ công an, ban tôn giáo Chánh phủ, v.v. Bản báo cáo khá dài, nên tôi xin tóm lược vài ý chánh để các bạn nào chưa có dịp đọc nắm được vấn đề.

Vấn đề là gì? Nhiều vấn đề lắm. Nhưng 3 vấn đề nổi cộm nhứt là:

  • bản kết luận của công an không đủ căn cứ;
  • công an huyện Đức Hoà đã có nhiều “vi phạm thủ tục tố tụng, xâm phạm hoạt động tư pháp, xâm phạm quyền và lợi ích của công dân“; và
  • những bức hại và oan khiên ngút trời mà Thiền Am đã và đang kinh qua.

Về “Bản kết luận” của công an

Bản kết luận của công an tỉnh Long An (ngày 2/6/2022) cho rằng những video clip do nhóm Năm Chú Tiểu phát hành trên youtube là ‘mạo danh Đức Phật‘, là ‘phỉ  báng đạo Phật‘. Đây cũng là tố cáo mà ông Thích Minh Thiện đã phát biểu đối với những người trong Thiền Am. Nhưng theo các luật sư, kết luận này là mang tính “quy kết thiếu căn cứ và có phần ấu trĩ về kiến thức Phật giáo.”

Sai phạm của công an huyện Đức Hoà

Còn những sai phạm của công an thì được liệt kê cả 2 trang giấy A4. Chẳng hạn như điều trớ trêu và vô lí nhứt là: cơ quan công an huyện Đức Hoà tố cáo rằng họ bị vài thành viên trong Thiền Am “xúc phạm uy tín“, thế nhưng chính họ cũng là người điều tra Thiền Am!

Sau khi bị các luật sư khiếu nại về qui trình điều tra, thì vụ việc được chuyển lên công an tỉnh điều tra. Nhưng điều lạ lùng là trong thực tế, những điều tra viên thuộc công an huyện Đức Hoà vẫn tham gia điều tra! Không có sự độc lập gì cả.

Chưa hết, trong một sự việc khác, công an huyện Đức Hoà cưỡng ép cô Bùi Ngọc Trâm (một thành viên trong gia đình Thiền Am) đi khám phụ khoa, một sự vi phạm nghiêm trọng quyền công dân và xâm phạm cơ thể cô ấy một cách thô bạo. Cô Trâm có đơn tố cáo công an về hành động vi phạm luật pháp đó. Sau đó, công an huyện Đức Hoà giao cho người điều tra viên đã làm nhục cô trước đây “làm việc” với cô về đơn tố cáo! Điều tra viên này (không thấy nêu tên) nhân dịp này đã “có hành vi đe doạ người tố cáo [là cô Bùi Ngọc Trâm], gây hoảng loạn tinh thần đối với người tố cáo.” Có thể họ vừa xem thường vừa muốn trả thù người tố cáo?

Đọc bản Báo cáo, bất cứ ai có chút lương năng bình dân cũng đều thấy công an huyện Đức Hoà hình như rất xem thường các qui định về điều tra và tố tụng, xem thường luật sư, và xem công dân như là kẻ tội phạm. Họ cưỡng chế một phụ nữ không liên quan gì đến vụ án đi khám phụ khoa, gây hoảng loạn tâm lí cho người này. Họ ghi biên bản không đúng sự thật. Họ vi phạm nội qui trại giam. Họ có hành vi xâm phạm tư pháp. Họ thu giữ tài sản của Thiền Am mà chẳng dựa vào căn cứ nào cả. Họ phong toả Thiền Am một thời gian dài dù chưa ai trong đó bị tội phạm nào, cản trở và không cho luật sư vào Thiền Am.

Các bị can và luật sư gởi cả 10 khiếu nại về thái độ, tác phong và đàn áp của công an, nhưng tất cả đều không được hồi đáp, hay có hồi đáp thì cũng “không đầy đủ, chưa thoả đáng, chưa khách quan, thiếu công tâm.”

Nỗi oan của Thiền Am và những ‘youtuber kền kền’

Bản báo cáo còn có “Đơn Kêu Oan” của những người trong Thiền Am bị bức hại và đàn áp trong thời gian qua. Đơn này đã được gởi cho những người lãnh đạo trong Chánh phủ, Quốc hội, Đảng CSVN, v.v. Trong Đơn, các bị can đã trình bày khá cặn kẽ những oan khiên mà họ đã kinh qua trong 3 năm trời. Trong Đơn Kêu Oan, có đoạn viết rằng sau những thành công vang dội của các thành viên trong Thiền Am trên sân khấu văn nghệ, thì họ hứng chịu rất nhiều vu khống từ những kẻ dùng mạng xã hội (mà tiếng Anh gọi là “Cyberbully hay Du côn mạng):

Thời gian đầu, sự phá rối chỉ xuất hiện ở một vài cá nhân, chủ yếu là các tài khoản sử dụng nền tảng xã hội Youtube, Facebook. Họ thêu dệt, bịa đặt và nói xấu các thành viên của hộ, chủ yếu là các thanh niên và các cô gái. Mục đích chỉ để câu view, câu like vì càng có thông tin giựt gân thì càng gợi trí tò mò của người xem và có nhiều thu nhập từ lượt người xem trên Youtube.

Lâu dần, để tránh sự nhàm chán vì những thông tin cứ lặp đi lặp lại, họ bịa đặt ra nhiều sự kiện chấn động hơn, thậm chí còn vu khống cho cụ Lê Tùng Vân, người lớn tuổi nhất của hộ, có hành vi loạn luân, quan hệ với em vợ, em gái, con và cả cháu … Chưa dừng lại ở đó, những người này còn bịa đặt cả những vụ án rùng rợn như giết người băm thịt nuôi cá tra hay dìm chết trẻ sơ sinh, v.v. Điều lạ là thông tin càng đồn thổi vô căn cứ và hoang đường bao nhiêu thì lượng người xem càng thích thú, chào đón, và từ vài kênh ban đầu đã sinh sôi nẩy nở ra hàng chục, hàng trăm, thậm chí hàng ngàn kênh để truyền tải, trao đổi, bàn tán, suy luận và ai cũng cho là mình mới là nhân chứng sống, tận mắt chứng kiến những sự việc ghê tởm đó. Và, càng ngày sự lan truyền càng rộng đến nổi một số báo đài chính thống cũng tham gia đưa tin úp mở kiểu như ‘có dấu hiệu’, ‘nguồn tin đáng tin cậy’, hoặc ‘theo lãnh đạo cơ quan công an’, v.v. Cuối cùng thì có người xoá bài, xoá kênh, còn các báo, đài thì lặng lẽ gỡ, chỉnh hoặc thay đổi nội dung đã đăng tải trước đây mà cũng không một lời cải chính.

Thậm chí có một vị chức sắc tôn giáo, có tiếng tăm, có uy tín và cũng tham gia hoạt động Youtube cũng úp mở kiểu ‘người ta biết, người ta đã nắm các chứng cứ, nếu ngoan, nếu im lặng thì người ta sẻ bỏ qua vì nhân đạo, còn nếu chống đối, cứng đầu thì người ta sẽ phanh phui, sẽ công bố và xử lý …’, và ông ấy cứ ra rả ngày này qua ngày khác, thậm chí đe doạ, xúc phạm một số kênh Youtube có ý bênh vực chúng tôi. Và [ông ấy] cổ suý, kích động những kênh đối lập đang công kích, nhục mạ, bôi nhọ, thậm chí chửi bới chúng tôi chỉ nhằm câu view và kiếm tiền.

Quá bức xúc nên chúng tôi nhiều lần gởi đơn tố giác việc bị xúc phạm, làm nhục hoặc vu khống đến cơ quan công an huyện Đức Hoà, công an tỉnh Long An, cơ quan công an nơi những người chủ tài khoản Youtube cư trú mà chúng tôi tìm hiểu được, thậm chí gởi đến Bộ công an tại TPHCM. Nhưng đáng tiếc là những lá đơn của chúng tôi rơi vào im lặng, kể cả kết quả trả lời đơn trong trường hợp “không phát hiện hành vi phạn tội” như trong qui trình xử lý đơn tố giác tội phạm hoặc khiếu nại, tố cáo cũng không có dù chúng tôi thường xuyên kêu cứu.”

Những ‘nhân vật’ trong vụ án Thiền Am

Nhiều người được đề cập trong Bản Báo Cáo của các luật sư. Ngoài các thành viên trong Thiền Am là bị cáo, những người được nhắc đến vì có liên quan đến vụ án:

  • Nguyễn Phương Hằng (vợ ông Dũng Lò Vôi), người đã thực hiện nhiều livestream vu khống và thoá mạ ông Lê Tùng Vân và những người trong Thiền Am. Sau hơn 1 năm trời livestream ‘đụng chạn’ và gây bức xúc cho rất nhiều người, bà Hằng đã bị công an tạm giam vào ngày 24/3/2022.
  • Võ Văn ThắngĐoàn Thị Tuyết Mai (ba và mẹ của Diễm My), người lấy cớ tìm con gái Diễm My, cầm đầu và chủ mưu kéo 50 kẻ côn đồ tấn công vào Thiền Am vào ngày 12/12/2019. Trước đó chỉ vài ngày, ông Thắng và bà Mai đã chấp nhận cho Diễm My sống trong Thiền Am, và Thiền Am đã đăng kí hộ khẩu cho Diễm My.
  • Trần Quốc Dũ (hình như là luật sư?), người đã sản xuất và phát tán hàng ngàn video clip để vu khống, thoá mạ, và làm nhục ông Lê Tùng Vân và những người trong Thiền Am. Các luật sư viết rằng ông Dũ “có nhiều hành vi phạm pháp luật và vi phạm đạo đức nghề nghiệp luật sư“.
  • Lê Thanh Minh Tùng (con nuôi của ông Lê Tùng Vân), người mà luật sư gọi là “một đứa con phản bội ân nhân, liên tục và ráo riết quấy rối nhân cách, trắng trợn vu cáo Thiền Am loạn luân” và từng xuất hiện như là một ‘nhân chứng’ trong vài livestream của bà Nguyễn Phương Hằng.
  • Văn Công Minh (Đại tá, Phó Giám đốc công an tỉnh Long An), người đã tuyên bố với báo chí rằng công an huyện Đức Hoà “đang điều tra mở rộng thêm nhiều tội danh hoặc việc chuyển vụ án là để điều tra thêm tội ‘loạn luân’ và ‘lừa đảo chiếm đoạt tài sản.” Về hành vi và tuyên bố của ông Minh, nhóm luật sư đặt câu hỏi “Phải chăng chính cơ quan pháp luật tỉnh Long An cố ý tung hoả mù để làm xấu đi hình ảnh ông Lê Tùng Vân và các thành viên Thiền Am, nhằm cô lập để dễ bề xử lý, tận diệt cơ sở nuôi trẻ mồ côi và là điểm tu tập gia đình của hộ bà Cao Thị Cúc tại Thiền Am?
  • Mai Hữu Trí (điều tra viên thuộc công an huyện Đức Hoà), người mà các luật sư mô tả có vấn đề về thái độ và tác phong làm việc. Theo mô tả của các luật sư, ông Trí “ép cung, dụ cung, lấy cung suốt ngày và đêm; thái độ hằn học, đập bàn, xúc phạm bị can như chửi thề ‘ĐM’, quát ‘lũ bay sống bầy đàn’, ‘đồ hỗn tạp’.
  • Thích Nhật Từ (một quan chức trong Gíao hội Phật giáo Việt Nam và hiện trụ trì tại chùa Giác Ngộ, TPHCM), người tố cáo ông Lê Tùng Vân là xúc phạm danh dự của ông. Theo bản kết luận của công an, bị can Lê Thanh Hoàn Nguyên được cho rằng đã nói “GHPG nói đúng thì sư phụ nghe; GHPG nói tầm bậy thì sư phụ ngồi trước mặt cơ quan công an nói cái ông Thích Nhật Từ ngu như bò.”  Vì câu nói được cho là từ ông Lê Tùng Vân, ông Thích Nhật Từ đâm đơn kiện ông Lê Tùng Vân đã xúc phạm ông. Nhưng theo Đơn Kêu Oan ở trên, chính ông Thích Nhật Từ là người đã nhiều lần và liên tục phát tán những thông tin bịa đặt hay vu khống rằng Thiền Am loạn luân.

Các luật sư đi đến nhận định như sau: “Thông tin về hành vi lừa đảo và loạn luân xảy ra nơi Thiền Am, đặc biệt về hành vi loạn luân là hoàn toàn sai sự thật, là bịa đặt và vu khống do một số Fbker và Youtuber dựng lên có chủ đích và ác ý, khiến cho các thành viên sống tại Thiền Am trở thành nạn nhân bị bức hại qua việc bị vu khống, thoá mạ liên tục, kéo dài với mức độ kinh hồn, bị đám đông quá khích gây hấn, đập phá, gây thương tích, huỷ hoại tài sản … Điển hình vợ chồng ông Võ Văn Thắng và Đoàn Thị Tuyết Mai xúi giục và lôi kéo khoảng 50 người quá khích đến gây án tại Thiền Am hay hàng trăm fan hâm mộ của bà Nguyễn Phương Hằng từng kéo đến Thiền Am phá cổng nhà, gây áp lực lớn cho các thành viên Thiền Am.

Cuối cùng, các luật sư kiến nghị các “lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, và các cơ quan thẩm quyền Trung ương quan tâm đến vụ án […] chỉ đạo và kiểm tra việc giải quyết vụ án đúng pháp luật, tránh để oan sai cho 6 bị can.”

Công chúng còn phải chờ xem phản ứng của các vị ấy như thế nào. Nhưng mượn cách nói tiếng Anh là: đừng nín thở lâu quá (“Don’t hold your breath“). Còn kì vọng về công lí từ các cơ quan hữu trách ở huyện Đức Hoà thì chỉ là hi vọng.

_______

[1] Báo cáo điều tra của công an Long An (2/6/2022)

[2] Báo cáo vụ án của đoàn luật sư (15/6/2022)

Xem thêm:

Những câu hỏi và trả lời về Thiền Am: tất cả những diễn biến chánh trong vụ án được tóm lược trong note này

Vụ án Thiền Am: tội ác và công lí

Đọc kết luận điều tra của công an Long An

Đọc báo cáo về vụ án của đoàn luật sư

Lịch sử lặp lại: Báo chí trích dẫn sai câu nói của ông Lê Tùng Vân và cáo buộc rằng ông xem thường luật pháp

Vụ án Thiền Am: tội ác và công lí

Tôi bắt đầu ngưỡng phục nhóm luật sư đại diện cho Thiền Am rồi. Trong một video mới nhứt, họ có những phát biểu dứt khoát và đanh thép về những kẻ đã hãm hại Thiền Am trong suốt 3 năm qua. Các luật sư gọi họ là những kẻ đã gây “tội ác”, và họ cần phải được trừng trị.

Tôi mới xem xong cái video “Phiên toà và những nỗi lo” [1] của nhóm luật sư đại diện cho Thiền Am Bên Bờ Vũ Trụ (sẽ gọi tắt là “Thiền Am”). Thật ra, tôi thấy cái tựa đề đó không hẳn là tương xứng với những thông tin rất quan trọng mà họ đã trình bày cho công chúng thấy: đó là có một thế lực hắc ám, một thế lực rất mạnh đã gây nên tội ác, và tội ác của họ là hãm hại Thiền Am trong suốt 3 năm qua.

Phát biểu của luật sư đại diện cho Thiền Am trên trang “Nhật ký Luật Sư” (từ phút 23:45)

Vào đầu video, các luật sư xác quyết rằng:

Hôm nay, chúng tôi xin khẳng định lại, và đây là một lời khẳng định: đó là các thành viên trong Thiền Am Bên Bờ Vũ Trụ bao gồm ông Lê Tùng Vân, bà Cao Thị Cúc, ông Lê Thanh Hoàn Nguyên, Lê Thanh Nhất Nguyên, Lê Thanh Nhị Nguyên, Lê Thanh Tùng Dương, và một nghi can đang tách ra là bà Lê Thu Vân, cùng tất cả những thành viên khác còn lại trong Thiền Am hiện nay chỉ có liên quan đến đó là tội Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân‘, và tội danh này được qui định tại điều 331 bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017.”

Chứng cớ nào cho tội danh đó? Hoá ra, tội danh đó được kết luận từ một phát biểu của Lê Thanh Hoàn Nguyên trong một video phản bác sự vu khống của một người có biệt danh là ‘Thám tử Cao’, có đoạn nói:

Quí vị nghe Hoàn Nguyên nhắc đến Mẹ Nấm, quí vị đừng có nghĩ rằng tại sao HN chơi với ‘phản động’ hay là Mẹ Nấm phản động này kia. HN nói cho quí vị biết ớ: trong đầu của HN không có cái định nghĩa phản động, không có khái niệm người này phản động hay người kia không phản động, mà HN chỉ có 1 điều duy nhứt trong cuộc đời mà HN tin theo cái lí tưởng đó cho tới bây giờ thôi: Đó là đúng hoặc sai. Chứ không phải là phản động hay không phản động, là ngồi tù hay sống bên nước VN hay nước ngoài, hay bên Mĩ, bên Úc, bên Canada … Phản động mà đúng tôi nghe; còn không phản động nói tầm bậy tôi hổng nghe.  Cái tánh tôi y hệt như sư phụ tôi. Sư phụ tôi hả, nếu Giáo hội Phật giáo nói đúng, sư phụ nghe; Giáo hội nói tầm bậy thì sư phụ ngồi trước mặt cơ quan công an sư phụ nói cái ông Nhật Từ ngu như bò. Vậy thôi.” 

Những chỗ tôi gạch dòng là cái cớ để công an cáo buộc Hoàn Nguyên vào cái tội trong điều luật 331!

Các luật sư nhận định rằng nếu như thân chủ của họ với một phát biểu ‘casual’ như trên mà bị đi tù thì sẽ có hàng triệu triệu người Việt Nam cũng sẽ phải đi tù. Họ nói thêm rằng cho dù câu nói đó là sai thì cũng cao lắm là xử lí hành chánh, hay nhắc nhở, hay cảnh cáo mà thôi, chứ không thể nào đến độ phải đi tù. Luật sư nói:

Cái việc xúc phạm 1 người, đó là hành vi cần phải trừng trị. Nhưng với những câu nói đó chúng tôi chưa bao giờ nói là đúng vì xúc phạm một người nào đó, ai cũng có danh dự nhân phẩm của người đó; do đó nếu chúng ta lở lời mà xúc phạm một người nào đó bằng những lời lẽ có thể xem là đụng chạm đến nhân phẩm thì chúng ta sai. Và, cái sai đó phải được xử lí. Nhưng cái việc xử lí mà chúng tôi nói bằng nhắc nhở, cảnh cáo, khiển trách, hay là làm kiểm điểm, hoặc là xử lí hành chính. Chứ còn bằng những từ đó [ý nói của Hoàn Nguyên] đưa vào tù thì thật sự các luật sư chúng tôi không còn gì để mà bào chữa. Chúng tôi xin xác định như vậy.

[…]

Hiện nay, trên báo chí, trên cộng đồng mạng, cũng như trên tất cả các phương tiện truyền thông khác, kể cả nói chuyện giữa cá nhân với cá nhân, thì họ còn dùng những cái từ nó còn tệ hại gập trăm, gấp ngàn lần, mà cứ như vậy là vi phạm thì không lẽ là cơ quan công an có thời gian để họ xử lí những cái tình huống như vậy.”

Tội ác

Trong video này và vài video trước, các luật sư cho biết rằng Thiền Am đã bị vu khống, xuyên tạc, ám hại trong suốt 3 năm trời bởi những kẻ dùng mạng xã hội (youtube, facebook), những chức sắc tôn giáo, quan chức Nhà nước, và cả báo chí ‘chánh thống’. Họ bị vu cáo là lợi dụng trẻ em, là lừa đảo tiền từ thiện, và nghiêm trọng và kinh tởm hơn hết là ‘loạn luân’. Các luật sư cho biết:

[Thiền Am] là nạn nhân, là bị hại của một chiến dịch kinh khủng, và của bàn tay tội ác với một thế lực chúng tôi nghĩ rằng rất là mạnh nhưng chúng tôi nghĩ không có nghĩa là mạnh nhứt trong nước Việt Nam này. Tôi dám cam đoan điều đó. Và, bất cứ thế lực nào nếu như vi phạm pháp luật thì chắc chắn sẽ bị lôi ra ánh sáng, và những người đó (những người từng chống đối hay có thành kiến) bây giờ họ cảm thấy hối tiếc, ân hận về cái việc họ đã từng nói xấu hay từng có những bài viết, những phát biểu đụng chạm, xúc phạm đến những người mà họ cho rằng có tội, và bây giờ người ta vô tội, người ta bị oan, thì cái việc họ quay trở lại ủng hộ thì chúng tôi nghĩ là chuyện bình thường.

Một trong những người mà các luật sư đề cập đến là ông Thích Nhật Từ, một quan chức cao cấp trong Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Ông này đã nhiều lần lên mạng dùng youtube và facebook đưa ra những cáo buộc rằng có ‘loạn luân’ trong Thiền Am. Các luật sư trích dẫn lời nói của ông Thích Nhật Từ cáo buộc rằng 5 chú tiểu (nổi tiếng với chương trình Thách Thức Danh Hài) có mẹ ruột là những sư cô trong Thiền Am, và các sư cô đó là con ruột của ông Lê Tùng Vân. Ông Thích Nhật Từ còn nói rằng:

cái vụ thử máu vừa qua cho ra kết quả và đài truyền hình Long An đã công bố kết quả này, các tờ báo quan trọng đã đưa tin.

Sau khi trích dẫn lời phát biểu đó của ông Thích Nhật Từ, các luật sư nhận định rằng hành vi vu khống, xuyên tạc đó là một tội ác. Họ nói:

Những hành vi đó là tội ác. Chúng tôi nhắc lại là tội ác, cần phải trừng trị.

Những ‘hiệp sĩ’

Trong một đoạn, các luật sư cho biết rằng khi họ nhận lời đại diện cho Thiền Am, họ không quan tâm đến cáo buộc 331. Họ đã đọc nhiều tin từ báo đài ‘chánh thống’ và họ cũng nghi ngờ rằng những người trong Thiền Am là lừa đảo và thậm chí loạn luân. Họ ‘dấn thân’ vào vụ án là để làm rõ có hay không có hành vi chiếm đoạt tài sản, cũng như hành vi loạn luân, mà rất nhiều cá nhân và tổ chức phát tán trong nhiều tháng qua.

Họ phải làm việc cật lực và cẩn trọng để trả lời câu hỏi đó. Họ cho biết là phải xem hàng trăm bài báo, hàng ngàn video clip, và phải vật lộn với một khối lượng thông tin mà họ mô tả là ‘khủng khiếp‘. Có những ngày họ phải làm việc đến 3-4 giờ sáng để đối chiếu, so sánh, và xác minh ai là người tung tin, và tung tin với mục đích gì. Và, cuối cùng họ đã có đủ chứng cớ để tuyên bố rằng các tội danh khác mà báo chí và hàng ngàn người dùng mạng xã hội đồn thổi là hoàn toàn sai trái:

Còn lại, tất cả những hành vi, những tội danh được đồn thổi, được bịa đặt, được vu khống trên cộng đồng mạng, trên các cơ quan truyền thông báo chí, hoặc thông qua miệng của những vị chức sắc tôn giáo, người lãnh đạo cao cấp, chúng tôi xin xác định: đó là lời nói dối, đó là thông tin bịa đặt, không có căn cứ, và những người lan truyền những thông tin đó, nếu vẫn còn ngoan cố, chắc chắn họ phải trả giá trước pháp luật.”

Các luật sư tâm sự rằng việc làm và nỗ lực của họ xem như một sự chuộc lỗi. Trước đây, họ đã có những suy nghĩ (dù chưa viết xuống hay phát biểu) tiêu cực về Thiền Am, nhưng nay sự thật đã hé lộ và họ đã suy nghĩ sai. Họ sửa sai bằng cách giúp Thiền Am minh oan, và lấy lại công bằng cho Thiền Am. Đó là một hành động đáng ngưỡng mộ vậy!

Các luật sư còn cho biết rằng họ không phải là những người hối lỗi duy nhứt, mà còn có nhiều đồng nghiệp và bạn bè của họ, sau khi biết được sự thật cũng đã hối lỗi. Những người hối lỗi này đang thu thập thông tin từ các luật sư, và họ sẽ xử lí những kẻ gây tội ác theo trình tự của họ. Cuối cùng, luật sư cho biết cho dù những kẻ gây tội ác là ai, họ vẫn không dừng bước:

“Cho dù họ là ai, dù họ mạnh hay quan trọng thế nào, chúng tôi không bao giờ dừng bước.”

_____

[1] https://www.youtube.com/watch?v=bD7sNx_kzl0 (từ phút 23:45)

Trích một số phát biểu quan trọng của nhóm luật sư đại diện cho Thiền Am.

Những câu hỏi và trả lời về Thiền Am: tất cả những diễn biến chánh trong vụ án được tóm lược trong note này

Vụ án Thiền Am: tội ác và công lí

Đọc kết luận điều tra của công an Long An

Đọc báo cáo về vụ án của đoàn luật sư

Lịch sử lặp lại: Báo chí trích dẫn sai câu nói của ông Lê Tùng Vân và cáo buộc rằng ông xem thường luật pháp

Giấu như Putin giấu … 

Người Việt chúng ta có câu “Giấu như mèo giấu cứt” để nói về người giấu diếm một điều gì kín đáo hơn là cần thiết. Hoá ra, thành ngữ này cũng ứng dụng cho Vladimir Putin, người mà báo chí tiết lộ là ông ấy cũng giấu cứt (phân).

Tạp chí Business Insider dẫn nguồn từ Mikhail Rubin (một nhà quan sát thời cuộc Nga) cho biết Putin khi đi công cán ở nước ngoài có cận vệ đi theo hốt phân (cứt) đem về Nga [1]. Một số cận vệ có nhiệm vụ theo Putin vào nơi đại tiện, rồi chờ khi ông ấy bài tiết xong, họ hốt phân cất vào bọc chuyên dụng, để trong cặp táp, và đem về Nga. Không thấy viết đem về Nga thì xử lí mấy cái ‘của nợ’ này như thế nào.

Tại sao Putin lại giấu phân của mình?

Không biết trong mấy cặp táp này chứa gì? Nguồn: https://wwnews.cryptomatters.net/this-job-stinks-vladimir-putins-bodyguards-box-up-his-poop

Bài báo không nói lí do, nhưng tôi đoán là có lí do khoa học đằng sau hành vi của Putin. Đó là Tryptophan (TRP), một loại protein có liên quan đến tâm trạng con người. Chúng ta hấp thu TRP từ thức ăn. Những thức ăn giàu TRP là chocolate, sữa, yogurt, thịt đỏ, trứng, cá, đậu phọng, bí đỏ, v.v. Sau khi ăn các thực phẩm đó, ruột sẽ chuyển hóa thực phẩm thành tryptophan, và tryptophan “biến chế” hai hormone quan trọng khác là serotonin và melatonin. Melatonin có liên quan đến giấc ngủ và an thần, còn serotonin có liên quan đến trầm cảm và thèm ăn.

Do đó, khi nồng độ tryptophan trong phân tốt (tức là làm cho phân rất thúi) có thể phản ảnh đối tượng có sức khoẻ tốt. Khi nồng độ tryptophan suy giảm thì rất có thể đối tượng có vấn đề về sức khoẻ. Rất có thể Putin không muốn người nước ngoài biết về tình trạng sức khoẻ của mình, và từng là một điệp viên, nên ông phải cẩn thận không để sơ suất ngay cả đối với chất thải từ bộ máy tiêu hoá của mình.

Thật ra, Putin không phải là kẻ độc tài duy nhứt quan tâm đến phân; Josef Stalin mới là người nghĩ ra chuyện phân tích phân để suy đoán sức khoẻ. Stalin bị chứng rối loạn nhân cách, bạo động, nghiện rượu, trầm cảm và hoang tưởng. Stalin không tin ai cả, ngay cả với những đồng chí của y. Stalin qua cố vấn của ai đó, nghĩ đến việc dùng phân để đoán tình trạng sức khoẻ của đối phương.

Chuyện kể rằng khi Mao Trạch Đông sang Moscow dự hội nghị và muốn diện kiến Stalin để bàn chuyện lớn. Nhưng Stalin cố tình để cho Mao chờ đến 3 ngày! Mao nổi nóng và gào lên trong hội nghị với những ngôn từ đúng với bản chất của y:

Tao đến đây để làm việc hơn là để ăn và ỉa.”

Nhưng quả thật Stalin muốn Mao ăn và ỉa. Chính Stalin ra lệnh cho mật vụ chu cấp tốt cho Mao, như được cho ở trong phòng đặc biệt với cái cầu tiêu cũng đặc biệt. Sự hiếu khách của Stalin là có chủ đích, vì Stalin muốn dùng cái toilet để lấy mẫu phân của Mao để phân tích sinh hoá.

Dạo đó, giới khoa học Sô Viết tin rằng họ có thể phân tích phân của đối tượng và kết quả có

thể dùng để tiên đoán hành vi và đặc điểm tâm sinh lí của đối tượng. Chẳng hạn như họ tin rằng khi nồng độ tryptophan tăng cao là tín hiệu cho biết người đó đang thanh thản và dễ làm việc với, còn nếu nồng độ xuống thấp thì có thể người đó đang bồn chồn và rất khó thương lượng với họ một cách có hiệu quả. Họ còn nghĩ rằng khi nồng độ potassium trong phân giảm là tín hiệu của hồi hộp và có thể mất ngủ. Stalin tin vào những marker này để đánh giá đối tác trước khi bàn chuyện lớn. Không ai biết kết quả xét nghiệm của Mao ra sao.

Ngày nay, với những hiểu biết về thần kinh và tâm lí, chẳng ai tin rằng có thể dùng phân tích tryptophan trong phân mà đoán tình trạng sức khoẻ. Thật ra, giới khoa học phương Tây còn nghi ngờ khả năng khoa học Sô Viết thời đó có thể đo lường nồng độ tryptophan một cách chính xác.

Giới khoa học phương Tây đoán già đoán non về bệnh tật của Putin, nhưng chưa ai dám nói ông ấy mắc bệnh gì. Tuy nhiên, câu chuyện giấu phân này cho thấy ông ấy chắc mắc bệnh thật, và những kẻ độc tài ứng dụng sai nghiên cứu khoa học.

____

[1] https://www.businessinsider.com/putin-bodyguards-collect-his-poop-every-time-travels-abroad-report-2022-6

Vụ án Thiền Am: Đọc kết luận điều tra của công an Long An

LGT: Đây là một bài viết của một bạn đọc tên là Đặng Tín gởi cho tôi vài ngày trước, nhưng mãi đến hôm nay mới đọc xong. Tôi đã xin phép tác giả cho tôi biên tập và bỏ vài chỗ mà tôi nghĩ không liên quan hay ngôn từ có vẻ nặng nề.

Ngày 2/6/2022, sau khoảng 6 tháng điều tra, công an tỉnh Long An ra “Kết luận điều tra vụ án hình sự và đề nghị truy tố” 6 bị can trong Thiền Am Bên Bờ Vũ Trụ tội “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân“. Sáu người này bị kết tội qua 5 video clip được phát trên youtube. Bài này sẽ điểm qua nội dung của 5 video đó và đặt trong bối cảnh để bạn đọc có một cái nhìn công tâm, và tự đánh giá xem họ có thật sự phạm tội đó.

Theo văn bản kết luận điều tra của công an tỉnh Long An, có 3 người / đối tượng đã nộp đơn tố cáo Thiền Am:

  • Ông Thích Minh Thiện (tên thật Trương Ngọc Toàn), Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Long An;
  • Ông Thích Nhật Từ (tên thật là Trần Ngọc Thảo). Ông Thảo là Phó Viện trưởng Thường trực Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM, trụ trì Chùa Giác Ngộ tại TPHCM; và
  • Cơ quan công an huyện Đức Hoà.

Nội dung tố cáo của những người ‘bị hại’ trên là 5 video clip được phát hành trên Youtube trong thời gian từ 2019 đến 2021.

Cáo buộc 1: Mạo danh, mạo xưng, xúc phạm Đức Phật.

Ông Thích Minh Thiện trước đây qua những phát biểu trên hệ thống truyền thông của Nhà nước cáo buộc rằng ông Lê Tùng Vân (người đứng đầu Thiền Am) cùng những người ở Thiền Am là “giả sư” và Thiền Am là “giả chùa.” Tuy nhiên, trong đơn tố cáo chính thức thì ông Thích Minh Thiện tố cáo rằng Thiền Am mạo danh, mạo xưng, xúc phạm Đức Phật.

Chứng cứ: Ông Thích Minh Thiện dựa vào một video clip có tựa đề là Năm Chú Tiểu phần 2, người lớn mừng tuổi Thầy Ông Nội ngày mồng 1 Tết, ngày 2/7/2019, làm chứng cứ cho cáo buộc của ông.

Thật ra, video phản ảnh sinh hoạt trong Thiền Am nhân ngày mồng Một Tết, và trong đó có cảnh một số người lớn chấp tay lạy ông Lê Tùng Vân, người được gọi là “Thầy Ông Nội” trong Thiền Am.

Bàn luận: Khách quan mà nói, trong video không có một đoạn nào có thể xem là mấy người trong Thiền Am “mạo danh, mạo xưng, xúc phạm Đức Phật.” Việc xá lạy người lớn là một hành vi khá phổ biến ở miền Tây trong những ngày Tết, đám cưới, hay mừng thượng thọ. Lẽ tất nhiên, những câu “nam mô” không hề có ý nghĩa tôn ông Lê Tùng Vân là Đức Phật, mà chỉ là những câu tụng kinh rất phổ biến ở người tụ tại gia.

Mỗi gia đình hay tổ chức có những quy ước, quy định, thậm chí tục lệ riêng biệt, và Thiền Am cũng vậy. Việc xăm soi vào những hành vi mang tính tiểu tiết như cáo buộc của ông Thích Minh Thiện dĩ nhiên là quyền của ông ấy, nhưng từ xăm soi những tiểu tiết như thế mà nâng lên thành “tội” thì người viết bài này thấy tư cách tu sĩ của ông Thích Minh Thiện cần phải xem xét lại. Nếu là một sư quốc doanh thì tôi không bàn, nhưng nếu là tu sĩ Phật giáo thật sự thì ông có lẽ không xứng đáng.

Tôi nghĩ ngay cả khi Đức Phật có sống lại, Ngài cũng không nghĩ những hành vi như mô tả trong Thiền Am là mạo danh hay xúc phạm Ngài.

Cáo buộc 2: Thiền Am xúc phạm ông Thích Nhật Từ

Theo bản kết luận điều tra của công an tỉnh Long An, ông Thích Nhật Từ đệ đơn đề ngày 24/11/2021 tố cáo rằng ông Lê Tùng Vân và Lê Thanh Hoàn Nguyên đã “có lời nói xúc phạm cá nhân ông Thảo, làm nhiều video báng bổ Đức Phật và có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Chứng cứ: Vẫn theo công an Long An bằng chứng là một video clip phát trên youtube ngày 5/8/2021. Trong video đó, bé Nghi Tâm bịt mắt đọc làu làu 541 câu kinh.

Trong đó, có một thông tin cho là xúc phạm danh dự cá nhân ông Thích Nhật Từ (không liên quan gì đến tôn giáo). Theo công an, bị can Lê Thanh Hoàn Nguyên được cho rằng đã nói “Giáo hội nói đúng thì sư phụ nghe; Giáo hội nói tầm bậy thì sư phụ ngồi trước mặt cơ quan công an nói cái ông Thích Nhật Từ ngu như bò.”

Câu nói đó được cho là trích lại từ lời nói của ông Lê Tùng Vân. Câu nói đó được cho là một bình luận về những những lần ông Thích Nhật Từ lên mạng xã hội vu khống, bịa đặt, nói sai sự thật về bị can (tức Hoàn Nguyên) cùng những người khác tại Thiền Am. 

Bình luận: Câu hỏi mà các luật sư của Thiền Am đặt ra là dẫn lời nói từ người khác có phải là  vi phạm pháp luật hay không? Chẳng hạn như luật sư dẫn lời của ông Lê Tùng Vân thì luật sư có vi phạm luật pháp? Đây là câu hỏi khó có câu trả lời thoả đáng, bởi khó xác định là câu nói nào đó đã thật sự thốt ra (vì không có ghi âm).

Bàn ngoài lề, những ai từng đọc triết lý Phật chắc biết rằng hơn 2000 năm trước, Đức Phật cũng từng bị vu khống gian dâm, thậm chí sát nhân, nhưng Ngài rất bình thản, im lặng và không giải thích. Người tu thật không sợ đến cái gọi là ‘xúc phạm uy tín’; họ cần giữ sạch cái thân, khẩu, và ý.

Tuy nhiên, các luật sư đại diện Thiền Am cho biết rằng có bằng chứng ghi âm và ghi hình cho thấy ông Thích Nhật Từ quả thật đã vu khống, bịa đặt và xúc phạm những người trong Thiền Am. Trong một video thuyết pháp được phát tán từ youtube và các nền tảng xã hội khác, trước rất nhiều người nghe và [có lẽ] hàng triệu người xem, ông Thích Nhật Từ nói rằng những người trong Thiền Am phạm tội loạn luân. Ông dẫn lại lời của báo chí Nhà nước và nhà chức trách khẳng định rằng những người trong Thiền Am là loạn luân, và nhà chức trách chưa muốn công bố vì nhân đạo mà thôi. Ông Thích Nhật Từ còn đe doạ rằng ai dám phản đối thì ông sẽ phanh phui sự thật này. Nhưng những phát biểu đỏ của ông Thích Nhật Từ hoàn toàn là bịa đặt, vì Thiền Am không hề phạm tội loạn luân.

Dĩ nhiên, ông Thích Nhật Từ không có tư cách để kết tội ai, nhưng ông có khả năng ám sát nhân cách người khác. Ông là một quan chức cao cấp trong Giáo hội Phật giáo Việt Nam và có ảnh hưởng lớn trong cộng đồng. Lời nói lấp lửng của ông cũng là một bản án tử hình treo lơ lửng trên đầu những người trong Thiền Am. Đó là nhận định của luật sư đại diện Thiền Am.

Những trẻ em trong Thiền Am sẽ trưởng thành và sẽ có lúc nghe những lời nói này từ ông Thích Nhật Từ thì sẽ là một vết thương tâm lí rất lớn, và ông Thích Nhật Từ nợ một lời xin lỗi Thiền Am rất lớn.

Cáo buộc 3: Thiền Am xúc phạm uy tín công an huyện Đức Hoà

Công an huyện Đức Hoà tố cáo rằng những người trong Thiền Am đã “xúc phạm uy tín của công an huyện Đức Hoà.” (Trang 2).

Bối cảnh: Để tỏ tường ‘câu chuyện’ có lẽ cần phải điểm qua những sự việc dẫn đến cáo buộc này. Võ Thị Diễm My là con gái của ông Võ Văn Thắng và Đoàn Tuyết Mai. Tháng 9/2019, Diễm My, là bạn của Lê Thanh Huyền Trân (một trẻ mồ côi trong Thiền Am), ghé thăm Thiền Am tỏ ý muốn tu tập tại đây. Tuy nhiên, Diễm My đã qui y ở một nơi khác. Sau đó, Diễm My đăng kí ở Thiền Am một cách hợp pháp và vợ chồng ông Thắng bà Mai chấp thuận.

Ngày 12/12/2019, công an huyện Đức Hoà mời bà Cao Thị Cúc, Diễm My và vợ chồng ông Võ Văn Thắng lên làm việc. Ông Lê Thanh Nhất Nguyên đi theo bà Cúc và Diễm My ra đồn công an. Sau đó, Diễm My bị … mất tích. Có cáo buộc rằng Diễm My đã bị bắt cóc, đưa lên xe cứu thương, và giao cho ông Thắng và bà Mai. Trước sự không trở lại của Diễm My, ông Lê Thanh Nhất Nguyên đã nói:

Yêu cầu công an trả Diễm My ra đây, mấy anh bắt cóc Diễm My vậy rồi mấy anh đổ lỗi cho tôi …” và “Nếu mà cái kết quả là không có đủ cơ sở để mà cáo buộc tội trạng xâm phạm gia cư bất hợp pháp hay các tội trạng trong này, tức là đây là một sự việc bỏ lọt tội phạm trầm trọng vô cùng chứ không phải thường.”

Lời nói đó có trong một video clip phát vào ngày 12/12/2019. Cơ quan công an Đức Hoà cho rằng Thiền Am đã xúc phạm đến uy tín của công an huyện Đức Hoà.

Bàn luận: Theo các luật sư của Thiền Am thì câu nói ‘bắt cóc’ của Lê Thanh Nhất Nguyên là không hợp lý. Tuy nhiên, luật sư cũng hiểu được nỗi bức xúc của Nhất Nguyên và những người trong Thiền Am khi thấy người mà họ chăm sóc (Diễm My) được mời lên đồn công an và không thấy trở về, họ cảm thấy có trách nhiệm. Từ đó, họ đã có một phản ứng không đúng. Nhưng phản ứng đó, tiểu tiết đó (câu nói ‘bắt cóc’) có đáng để tạm giam bị can suốt 6 tháng và cáo buộc là vi phạm điều luật 331?

Công an Đức Hoà có “bắt cóc” Diễm My hay không? Công an Đức Hoà bác bỏ cáo buộc đó.

Tuy nhiên, trong một video clip phát ngày 1/11/2020, chính cô Diễm My nói như sau [2]:

“… Tôi là cái người bị bắt cóc. Người công an ở phía sau ôm tôi vào lòng, hai tay ôm chặt, đè lên vú của tôi. Cái thằng đó tên là Bình. […] Tại sao nó dám đụng chạm đến thân thể con gái của tôi. Luật pháp nào cho phép nó làm điều đó […] Chính công an Bình, công an Thắng, và cả mấy chục công an trong cái đồn công an huyện Đức Hoà mới là tội phạm.”

Xem video  (từ phút 1:53)

“Gây mất an ninh trật tự”

Một cáo buộc khác đối với Thiền Am là họ gây mất “an ninh trật tự”. Nhưng trong thực tế thì cáo buộc này là một câu hỏi còn trong vòng tranh cãi.

Trong thực tế, những người trong Thiền Am sống khép kín, họ không gây ồn ào hay gây mất an ninh trật tự cho địa phương. Ngược lại, những người từ ngoài, như nhóm côn đồ do ông Võ Văn Thắng cầm đầu, hay các youtuber mới chính là những người gây mất an ninh trật tự.

Bằng chứng? Ngày 13/10/2019 ông Võ Văn Thắng và bà Đoàn Tuyết Mai dẫn một nhóm 50 người côn đồ xâm nhập vào Thiền Am để tìm Diễm My. Không tìm thấy Diễm My, những kẻ côn đồ này này đập phá tài sản của Thiền Am, và hành hung, gây thương tích 13% cho một thành viên của Thiền Am là Lê Thanh Nhị Nguyên.

Trong một video, ông Thắng thú nhận về hành động gây rối này:

“Muốn bắt cọp là phải vào hang cọp. Muốn cứu người trong đó, anh phải xâm nhập vô đó, anh phải gây rối trật tự thì buộc cơ quan nó mới vô cuộc. Cho nên cái động thái đó gia đình  mình mới đưa người tới. [Mục đích đưa người vào đó là để] gây rối, tạo gây rối, rồi báo với chính quyền […] Nếu mình không gây rối ở đó thì cơ quan họ không bao giờ vô cuộc.”

Xem video

Câu hỏi đặt ra là nếu ông tình nghi Thiền Am ‘giam giữ’ Diễm My thì tại sao ông không liên lạc công an hay nhờ cơ quan pháp luật, mà lại bày mưu gây mất an ninh trật tự? Theo các luật sư của Thiền Am thì ông Thắng đã vi phạm pháp luật.

***

Tóm lại, 6 thành viên trong Thiền Am bị cáo buộc rằng họ đã “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân“. Ba đối tượng cáo buộc là “bị hại” là ông Thích Minh Thiện (Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Long An); ông Thích Nhật Từ (Phó Viện trưởng Thường trực Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM, trụ trì Chùa Giác Ngộ tại TPHCM); và cơ quan công an huyện Đức Hoà. Chứng cớ của cáo buộc là 5 video clip do nhóm “Năm Chú Tiểu” của Thiền Am sản xuất và phát trên youtube.

Tuy nhiên, nếu xem qua một cách đầy đủ và xem cẩn thận những video clip đó thì người xem sẽ thấy cáo buộc đó hoàn toàn không đủ tính thuyết phục, mà chỉ là những “bới lông tìm vết” mà thôi.

Nếu những câu nói cẩu thả trong một bối cảnh bức xúc, hay những hành vi mang tính quy  ước gia đình mà bị kết tội là “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân” thì tôi e rằng tất cả người Việt Nam đều là những tội nhân dự khuyết, bởi tất cả chúng ta đều trong một giây phút nào đó ở một địa điểm nào đó đều có những phát ngôn ‘xềnh xoàng’ và cẩu thả như thế.

Hãy tự hỏi: nếu bạn là người của công chúng (có thể là một quan chức cao cấp, nhà khoa bảng, nhà khoa học, nhân sĩ trong cộng đồng, v.v.) và trong một lần bàn luận, bạn bị một người nói rằng “Ông ngu quá” thì bạn có cảm thấy bị xúc phạm không? Nếu là người của công chúng, có thể bạn không đồng ý với phát ngôn đó, nhưng có lẽ bạn không cảm thấy bị xúc phạm bởi vì đã là người của công chúng thì bạn sẵn sàng chấp nhận những phán xét, kể cả chê bai.

Nếu bạn dùng cái phán xét cẩu thả đó để nói rằng mình bị xúc phạm và kiện người ta ra toà thì e rằng bạn không phải là một người độ lượng và bao dung. Cá nhân người viết bài này vẫn thỉnh thoảng bị người ta mắng cho là “dốt quá”, “ngu quá”, nhưng tôi thì thấy rất thích những phán xét như thế, vì đó là dịp để mình tự nhìn lại mình và tự chỉnh sửa mình.

Ngược lại, nếu theo dõi những diễn biến của sự việc, bất cứ ai có công tâm cũng đều nhận ra rằng những người trong Thiền Am mới đúng là những người ‘bị hại’. Trong suốt 3 năm trời, những người trong Thiền Am và cá nhân ông Lê Tùng Vân là đối tượng của hàng ngàn (xin nhắc lại để nhấn mạnh: hàng ngàn) vu cáo trên không gian mạng xã hội, và thậm chí trên mặt báo chí của Nhà nước.

Mỗi bước đi, mỗi lời nói, mỗi hành vi của họ đều bị đem ra mổ xẻ và gán ghép những điều hết sức xúc phạm và vô luân. Những người dùng youtube và facebook tỏ ra hết sức vô giáo dục, thô lỗ, tục tằn và lưu manh. Họ dùng những từ ngữ vô cùng tục tĩu, họ chửi thề như ở chợ cá tôm, họ không biết đến thuần phong mĩ tục là gì. Họ đưa ra những vu không không có chứng cứ gì cả. Những kẻ này vẫn còn nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật.

Chẳng hạn như có một người tên là Trần Quốc Dũ, mang danh “luật sư”, đã sản xuất và phát tán hơn 3000 video clip vu khống và xúc phạm Thiền Am. Người này cũng đã xoá hơn 2000 video clip sau khi nhận ra rằng mình đã vi phạm pháp luật. Hiện nay, các luật sư của Thiền Am đang tìm địa chỉ cư trú của người này để minh bạch một số cáo buộc người này đã phát tán trên mạng xã hội.

Tất cả báo chí đều nói một giọng, cáo buộc rằng Thiền Am không phải là chùa hay tịnh thất, rằng cụ Lê Tùng Vân ‘giả sư’, những người tu trong Thiền Am là ‘giả tu’, rằng cụ ấy ‘loạn luân’. Nhưng điều ngạc nhiên là họ không hề đến Thiền Am, họ không phỏng vấn một người nào trong Thiền Am! Họ chỉ hóng hớt thông tin từ công an và đội quân youtuber kền kền. Xu huớng chung là họ bắt bẻ những chi tiết vụn vặt, những danh xưng (mà họ không hiểu), và nguỵ biện theo kiểu ‘ad hominen’ vốn rất phổ biến trong báo giới Việt Nam. Tất cả đều mang tính vu cáo và kết tội hơn là làm sáng tỏ câu chuyện.  

Một người khác cũng rất hung hăn tấn công và bôi bẩn Thiền Am là bà Nguyễn Phương Hằng (vợ ông Dũng Lò Vôi). Bà livestream và tưởng tượng rằng khi công an đột nhập vào Thiền Am, họ thấy một số phụ nữ trần truồng chờ bị hãm hiếp! Trong thực tế, chẳng có công an hay bất cứ ai thấy như thế. Bà Hằng còn còn dùng một thứ ngôn ngữ kích động để huy động một nhóm người côn đồ đến uy hiếp, tấn công, chặt chém vào tài sản của Thiền Am vào ngày 4/11/2020.

Xin nhắc lại rằng trước đó, ngày 24/10/2019 một nhóm côn đồ dưới sự điều khiển của vợ chồng Võ Văn Thắng và Đoàn Tuyết Mai xông vào Thiền Am. Họ hành hung những người tu trong Thiền Am. Họ đập phá tài sản của Thiền Am. Họ cướp đi hơn 300 triệu đồng tiền mặt. Đặc biệt có một kẻ tên là Châu Vinh Hoá (nữ), ném một viên gạch bén nhọn thẳng vào Lê Thanh Nhị Nguyên làm cho vị này bị thương trên mặt mà bác sĩ giám định là thương tật lên đến 13%.

Tại phiên tòa sơ thẩm diễn ra ngày 29/9/2020, Tòa án huyện Đứс Hòa, tỉnh Long An đã xét xử tên Hóa. Họ ra bản án năm tù treo và bồi thường số tiền 8.930.000 đồng! Không thuyết phục với bản án, nên Nhị Nguyên kháng cáo. Và, trong phiên toà phúc thẩm vào ngày 10/12/2021, Châu Vinh Hoá hưởng mức án 2 năm tù treo và 4 năm thử thách, bồi thường cho Nhị Nguyên 17 triệu đồng. Còn kẻ cầm đầu là Võ Văn Thắng và Đoàn Tuyết Mai thì vô tội! 50 tên du côn xâm nhập và đập phá và cướp tiền của Thiền Am cũng vô tội!

Thật hiếm thấy một trường hợp nào mà oan ức như trường hợp của Thiền Am. Xin trích dẫn nguyên văn bài viết của luật sư Trần Thanh Hồng:

Họ đã bị công an huyện Đức Hoà cưỡng ép cách ly trong khi họ không bị Covid, bị nhốt trong xe mấy tiếng, nóng, đói và khát. Trong suốt thời gian cách ly, họ đã sống thiếu thốn, mất việc làm, không được phép mang theo vật dụng cá nhân, bị ép ký giấy mang tội phản động.

Còn nữa, năm 2019, họ đã từng bị công an huyện Đức Hoà cho ngồi chờ mấy tiếng với lý do đang ‘làm việc với Diễm My về vụ án 50 người’ nhưng rồi họ được công an cho biết Diễm My đã biến khỏi đồn công an!

Chưa hết, năm 2022, họ đã bị hàng trăm công an xâm nhập vào tịnh thất, cúp điện, cúp wifi, còng tay, lấy hết tài sản, tiền bạc mà không để lại giấy tờ, bị cưỡng ép khám thân thể, bị chó nghiệp vụ lục xét khắp Thiền Am, bị ép ký giấy tờ phạm tội, gây nhiều sợ hãi và hoang mang cho trẻ em, phụ nữ và người già. Như thế thì sao có thể nói công an huyện Đức Hoà bị Thiền Am hại được nhỉ?

Nếu các bạn nghĩ những mô tả trên chưa đủ ‘liều lượng’ thì hãy nghĩ đến một tình huống như sau. Nhà của các bạn đang ở, các bạn chưa/không phạm tội gì cả. Nhưng nhà đối diện bạn gắn máy thu hình chỉa thẳng vào nhà của bạn, ghi hình tất cả các sinh hoạt trong nhà bạn mỗi giây, xâm phạm vào đời sống riêng tư trong nhà bạn. Dĩ nhiên, nhà đối diện vi phạm luật pháp nghiêm trọng. Thế nhưng khi được báo cáo về sự vi phạm đó thì công an chỉ … im lặng. Thái độ “im lặng” ở đây có thể hiểu là công an đã yểm trợ cho việc phi pháp đó?

Thật vậy, nhìn vào diễn biến sự việc, bất cứ ai có chút lương tri và công tâm sẽ thấy “vụ án Thiền Am” thể hiện một khiếm khuyết mang tính thể chế ở Việt Nam, nơi không có sự độc lập giữa thiết chế tố tụng, hành pháp, và toà án. Trong môi trường không độc lập giữa 3 thiết chế này thì oan sai xảy ra là điều khó có thể tránh khỏi. Nếu với những tiểu tiết và lời nói trong lúc bức xúc của những người trong Thiền Am bị toà án huyện Đức Hoà kết tội theo điều khoản 331 thì có lẽ chẳng ai ngạc nhiên, nhưng người có lương tri và công tâm sẽ không bao giờ thuyết phục, và kết cục đó chỉ tích luỹ thêm những án oan, tô thêm những vết máu cho nạn nhân, và vẽ thêm một vết đen trong nền tư pháp mà thôi.

____

Xem thêm:

Những câu hỏi và trả lời về Thiền Am: tất cả những diễn biến chánh trong vụ án được tóm lược trong note này

Vụ án Thiền Am: tội ác và công lí

Đọc báo cáo về vụ án của đoàn luật sư

Lịch sử lặp lại: Báo chí trích dẫn sai câu nói của ông Lê Tùng Vân và cáo buộc rằng ông xem thường luật pháp

“Nhất thiết duy tâm tạo“

Nếu bạn bị một người lớn tuổi hơn chê là “ngu quá”, bạn có kiện người đó ra toà vì xúc phạm danh dự?

Ở Úc tôi, năm ngoái ông cựu thủ tướng Scott Morrison bị một ông trạng sư chê là “stupid” (ngu xuẩn) khi ông thủ tướng phát biểu về một phiên toà. Ông Morrison kiện ông trạng sư vì xúc phạm danh dự? Không. Ông Morrison phân bua rằng không phải tất cả những gì ông làm hay nói đều đúng, và ông không giả vờ rằng mình đúng tất cả, nhưng ông nói là lúc nào cũng trút hết tấm lòng thành vào mọi quyết định.

Trước đây, một ông cựu thủ tướng khác (John Howard) ‘bị’ một kí giả hí hoạ của tờ Sydney Morning Herald vẽ ông ấy như là một chú chó con được tay cao bồi George Bush ngồi trên lưng ngựa kéo theo (Ý nói Úc bị Mĩ dẫn dắt vào chiến tranh bên Trung Đông). Khi báo chí hỏi ông có thấy bị xúc phạm, ông Howard trả lời là “có”, nhưng ông nói thêm rằng đã là người của công chúng thì phải chấp nhận cả lời khen lẫn tiếng chê.

Vẫn ở Úc, chỉ mới 2 năm trước đây, Đức Hồng Y George Pell (nhân vật số 3 ở Vatican lúc đó) được Toà án tối cao Úc tuyên trắng án. Tất cả 26 cáo buộc mà cảnh sát và toà án tiểu bang Victoria tuyên án đều bị bác bỏ. Tất cả những chứng cớ dùng để cáo buộc ông đều được xem là không có giá trị trước toà. Tất cả 7 chánh án đều đồng ý rằng Đức Hồng Y vô tội, và ra lệnh trả tự do cho ông lập tức. Khi được trả tự do thì ông đã ngồi tù 405 ngày.

Các luật sư và nhân sĩ ủng hộ Đức Hồng Y Pell đang vận động một cuộc điều tra những kẻ đã đưa ông vào tù. Những kẻ đó là cảnh sát tiểu bang Victoria, truyền thông (đặc biệt là đài ABC của Nhà nước Úc), vài tở báo thiên tả, vài nhân vật trong chánh phủ bang Victoria, và những nhóm chống đối ông. Khi được hỏi ông có thù oán hay kiện lại những kẻ đã hại mình, Đức Hồng Y cho biết ông không có thù oán gì hết và cũng không thưa kiện bất cứ ai; ông chỉ muốn có thời gian suy nghiệm thêm.

Suy nghiệm thêm. Đó là điều rất cần thiết. Dưới đây, chúng ta thử suy nghiệm một chút về cái gọi là ‘xúc phạm’.

Trong xã hội, có những người bị nghiện cái cảm giác “bị xúc phạm”. Họ thấy ai nói gì hay làm gì cũng nhằm xúc phạm họ. Cái cảm giác đó cho họ một vị trí cao cả về đạo đức, và từ đó họ cảm thấy mình là một người đạo cao đức trọng. Nhưng thật ra những kẻ bị nghiện với hội chứng “bị xúc phạm” chính là những người mắc chứng ‘tự thị’ (mà người phương Tây gọi là ” sanctimoniousness“). Mấy người mắc chứng tự thị không chịu nổi ý kiến hay sự phê phán của người khác.

Người phương Đông có câu “Nhất thiết duy tâm tạo“, có nghĩa là mọi sự việc, mọi thiện ác và lành dữ đều do tâm mà ra. Cái mâu thuẫn duy nhứt trong đời của mỗi chúng ta là mâu thuẫn với chính mình, chứ không phải mâu thuẫn với người khác. Thành ra, thay vì tìm cách thay đổi người khác, bạn nên ưu tiên thay đổi cái tâm của bạn trước đi. Khi cái tâm không ổn thì nhìn đâu cũng thấy vấn đề, cũng đáng nghi ngờ, và hình như mình bị xúc phạm. Những cảm giác như thế chỉ tạo ra năng lượng tiêu cực mà thôi. Mà, với năng lượng tiêu cực thì làm sao chúng ta có cơ hội tiếp xúc với sự sống mầu nhiệm.

Quay lại câu hỏi nếu bị chê là ngu, bạn có kiện người chê mình ra toà vì “xúc phạm danh dự?” Trong thực tế, có một tu sĩ (tôi bỏ chữ “vị”) đã làm như vậy. Chỉ vì bị chê là ngu và không xứng đáng đại diện cho một tôn giáo, mà người đó xem lời chê bai là một “xúc phạm danh dự” và làm đơn tố cáo người chê mình. Người bị chê có thể sẽ đi tù. Hiếm thấy có người tu hành nào mà hành xử như vậy. Ngày xưa Đức Phật bị vu cáo là gian dâm và sát nhân, mà Ngài vẫn bình thản nói rằng vu khống hay không thì chỉ tự Ngài và người vu cáo biết rõ. Có lẽ người này quá thiếu tự tin và quá nhỏ bé nên dễ bị tổn thương chăng? Nếu đúng vậy thì người này quả thật không xứng đáng là một tu sĩ và càng thiếu tư cách của một người của công chúng.

Thu nhập của người Việt Nam hiện nay ra sao?

Thu nhập bình quân mỗi tháng của người Việt năm 2020 là 4.25 triệu đồng (chừng 200 USD), giảm chừng 1% so với năm 2019. Đó là kết quả của một cuộc điều tra về mức sống mới được công bố. Kết quả này cho thấy Việt Nam vẫn là một nước rất nghèo.

Tổng cục Thống kê (TCTK) vừa mới công bố kết quả khảo sát mức sống dân cư Việt Nam năm 2020 [1]. Dữ liệu này cung cấp cho chúng ta một ‘bức tranh’ chung về đời sống kinh tế của người dân Việt Nam. Số liệu thì rất nhiều, nhưng tôi e rằng thông tin thì không bao nhiêu, dó cách trình bày dữ liệu và do chưa phân tích cặn kẽ. Dưới đây là vài thông tin thú vị:

Tính trung bình, năm 2020 người Việt Nam có thu nhập mỗi tháng là 4.25 triệu đồng (tức gần 200 USD) [2]. Con số này cho năm 2019 là 4.29 triệu đồng. Như vậy, thu nhập bình quân giảm khoảng 44.7 ngàn đồng. Rất có thể là do tác động của dịch Vũ Hán?

Như kì vọng, cư dân thành thị có thu nhập cao hơn nông thôn. Năm 2020, thu nhập của nhóm cư dân thành thị là 5.6 triệu đồng, cao hơn 60% so với thu nhập của nhóm cư dân nông thôn (3.5 triệu đồng). Trước đó, như năm 2018 và 2019, thì mức độ khác biệt giữa thành thị và nông thông thường là 80%.

Thu nhập bình quân của nhóm người “top 20%” giàu nhứt vào năm 2020 là 9.2 triệu đồng, và con số này cao gấp 8 lần so với thu nhập bình quân của nhóm người “bottom 20%” nghèo nhứt (1.14 triệu đồng). Sự khác biệt giữa hai nhóm ‘giàu nhứt’ và ‘nghèo nhứt’ này vào năm 2019 là 10 lần.

Phân tích theo vùng miền cho thấy vùng Đông Nam Bộ có thu nhập bình quân cao nhứt (6.02 triệu / tháng), kế đến là Đồng Bằng Sông Hồng (5.08 triệu / tháng). Hai nơi có thu nhập bình quân thấp nhứt là miền núi phía Bắc (2.75 triệu / tháng) và Tây Nguyên (2.82 triệu / tháng).

Thu nhập bình quân đầu người (triệu đồng / tháng) của người Việt năm 2020 phân chia theo vùng miền. “ĐBSH” = Đồng Bằng Sông Hồng; “ĐBSCL” = Đồng Bằng Sông Cửu Long.

Dĩ nhiên, mấy con số này chỉ là số trung bình, và số trung bình thì rất dễ dẫn chúng ta đến sai lệch trong cách diễn giải và so sánh. Có vài con số tôi không hiểu mấy, nhưng đây là vấn đề khác.

Thu nhập bình quân của nhóm nghèo nhứt (Nhóm 1) là 1.14 triệu đồng, vậy mà họ chi tiêu 1.00 triệu đồng, thì làm sao dư dã gì được. Nhóm giàu nhứt (nhóm 5) thu nhập bình quân là 9.2 triệu đồng, và họ chi trung bình là 5.68 triệu đồng, tức còn tích luỹ được, thì hiểu được.

Nhưng những dữ liệu này cho thấy Việt Nam chúng ta vẫn là một nước nghèo, bởi vì thu nhập trung bình chỉ chừng 200 USD/tháng mà thôi. Con số này chỉ bằng 4% so với thu nhập bình quân ở Úc. Thậm chí, so với Thái Lan [3], con số 200 USD/tháng cũng rất thấp.

_____

[1] https://www.gso.gov.vn/wp-content/uploads/2022/06/Khao-sat-muc-song-2020.pdf

Khảo sát này dựa trên 46,980 hộ thuộc 3132 xã/phường, đại diện cho cả nước, các vùng, khu vực thành thị, nông thôn và tỉnh/thành phố.

[2] Xin nhấn mạnh con số này là ước tính từ cuộc khảo sát mức sống, nó không phải là “Per Capita GDP” (thu nhập bình quân đầu người) vốn tính bằng cách lấy GDP quốc gia chia cho dân số (tính cả trẻ em và người cao tuổi không đi làm). Per Capita GDP của Việt Nam là 2786 USD. Còn ước tính theo khảo sát này thì thu nhập bình quân đầu người ở Việt Nam là khoảng 2400 USD.

[3] https://biz30.timedoctor.com/average-salary-in-thailand

Ngay cả con số thu nhập bình quân ở Thái Lan cũng rất khác nhau giữa các nguồn. Theo nguồn này [3] thì thu nhập bình quân của người Thái là chừng 2904 USD/tháng (“its average monthly salary is 96,900 THB (2904 USD)”, nhưng theo một nguồn khác thì chỉ chừng 600 USD.